Ετικέτες

Δευτέρα 2 Σεπτεμβρίου 2024

ΝΑΜΙΜΠΙΑ, ΕΡΗΜΟΣ ΝΑΜΙΜΠ...η έρημος ζει...και κινείται...

Φίλες και φίλοι,

σημερα θα σας ξεναγήσω για λίγο, στη μακρινή Ναμίμπια και συγκεκριμένα στην έρημο Ναμίμπ, την οποία είχαμε την ευκαιρία να επισκεφθούμε το 2003. Είκοσι χρόνια νεότεροι τότε, ακμαίοι ακόμη, γυμνασμένοι και με συγκριτικά διαφορετικές αντοχές... Ακούραστοι, διασχίζαμε την έρημο και ανεβοκατεβαίναμε τους αμμόλοφους,

κάνοντας στάσεις στα εκπληκτικά εθνικά πάρκα και αξιοθέατα. Αξέχαστες εμπειρίες και εντυπώσεις.

Δεν γνωρίζω κατά πόσον έχουν αλλάξει στις μέρες μας οι πόλεις της Ναμίμπια..., σίγουρα όμως η έρημος παραμένει ίδια...

Ανεβαίνοντας τον αμμολοφο 45.
Μέσα στην παράκτια έρημο της Ναμίμπια βρίσκονται οι μεγαλύτεροι αμμόλοφοι (αμμοθίνες) στον κόσμο. Προσελκύουν κάθε χρόνο έναν τεράστιο αριθμό ταξιδιωτών, πολλοί εκ των οποίων έρχονται μόνο και μόνο για να σκαρφαλώσουν στην άμμο και να απολαύσουν τη συναρπαστική θέα.


Δεν γνωρίζω παιδιά που φθάνουν οι γνώσεις σας γύρω από την έρημο Namib και τους αμμολόφους της γι’ αυτό αας παραθέτω μερικές βασικές πληροφορίες:

Με κατ’ εκτίμηση, 55 εκατομμύρια χρόνια στην πλάτη της (κάπου αλλού διάβασα 80) η έρημος Namib (Namib Desert) είναι η αρχαιότερη του κόσμου. Η οικοπεριοχή της ερήμου Namib εκτείνεται κατά μήκος της παράκτιας πεδιάδας της δυτικής Ναμίμπια, από τον
ποταμό Uniab στα βόρεια μέχρι την πόλη Luderitz στο νότο. Στην ενδοχώρα
απλώνεται από την ακτογραμμή του Ατλαντικού σε απόσταση μεταξύ 80 και 200 ​​χιλιομέτρων.

Πάντως η έρημος ξεκινά ανατολικά από την Αγκόλα και ξεδιπλώνεται κατά μήκος των ακτών της νοτιοδυτικής Αφρικής, πάνω από 2.000 χιλιόμετρα νοτίως, μέχρι τη Νότια Αφρική.

Η έρημος της Ναμίμπ, μια από τις πιο απομονωμένες έρημους στον κόσμο, είναι εντελώς απαλλαγμένη από επιφανειακά νερά, αλλά
διχοτομημένη από πολλές ξηρές κοίτες ποταμών. Ορισμένες περιοχές έχουν διατηρήσει την ίδια ακαλλιέργητη μορφολογία για εκατομμύρια χρόνια.

Η πρώτη μας διανυκτέρευση μέσα στο πουθενά!
Η περιοχή Sossusvlei, στο νότιο τμήμα της ερήμου Namib, είναι μια λεκάνη από αλάτι και πηλό που περιβάλλεται από εντυπωσιακούς αμμόλοφους. Στη γλώσσα Νάμα, το „sossus“ μεταφράζεται ως αδιέξοδο ή τόπος χωρίς επιστροφή, ενώ στα Αφρικάανς η λέξη „vlei“ αναφέρεται σε μια ρηχή λίμνη ή έλος. Η άμμος του Sossusvlei είναι περίπου πέντε εκατομμυρίων ετών.

Οι αμμόλοφοι στην περιοχή Sossusvlei είναι γνωστοί ως „αστρικοί
αμμόλοφοι
“ αλλά και ως σταυρικοί (σταυροειδείς) ή
πυραμιδικοί λόγω του σχήματος που παίρνουν όταν ο άνεμος φυσά απ‘ όλες τις κατευθύνσεις. Τα ύψη τους φθάνουν μέχρι τα 300 μέτρα.

Αν ταξιδέψετε κάποτε στη Ναμίμπια, το Sossusvlei πρέπει βρίσκεται οπωσδήποτε στον κατάλογο των «ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΕΠΙΣΚΕΦΘΩ».

Η άμμος της περιοχής έχει το χαρακτηριστικό κόκκινο χρώμα που οφείλεται στο στρώμα οξειδίου του σιδήρου που την επικαλύπτει. Η χροιά της άμμου αλλάζει σε όλη την έρημο. Πιο κοντά στη θάλασσα, στα δυτικά η άμμος φαίνεται πιο λευκή, ενώ κινούμενη προς την ενδοχώρα αποκτά ροζέ χρώμα.

Αν κάποτε βρεθείτε στην έρημο Ναμίμπ, να θυμάστε ότι η υφή της άμμου είναι εξαιρετικά ψιλή και εισχωρεί παντού! Όταν φυσά άνεμος, να καλύπτετε δεόντως ό,τι ευαίσθητα αντικείμενα διαθέτετε, όπως π.χ. κάμερες, κινητά!

Φως και σκιά στις αμμοθίνες. Κάθε στιγμή διαφορετική.
Η έρημος είναι επίσης γνωστή για την παρουσία της ακτής των Σκελετών (Skeleton Coast), η οποία φημίζεται για τα σκελετικά υπολείμματα των ναυαγίων που έπεσαν στα βράχια, παρέχοντας μια μοναδική θέα για τους επισκέπτες. Αρχικά είχε πάρει το όνομά της από τα οστά των φαλαινών καθώς κι αυτών από τις φώκιες, που
κατέληγαν στην ακτή από τα φαλαινοθηρικά! Να μη ξεχνάμε όμως φίλες και φίλοι τους ναυαγούς που κατάφερναν να φθάσουν στην ακτή αλλά ήταν καταδικασμένοι εκ των προτέρων ν’ αφήσουν τα κοκκαλάκια τους στην έρημο!

Εκτός των αμμολόφων, εντός της άνυδρης αυτής ζώνης υπάρχουν πολλά μικροπεριβάλλοντα, όπως, βραχώδεις ορεινές περιοχές,
πεδιάδες από χαλίκια, αιωνόβιοι υγρότοποι εκβολών ποταμών, παραποτάμια δάση, παράκτιες λεκάνες, λιμνοθάλασσες και απομονωμένες πηγές.

Η έρημος είναι ζωντανή...

Παρά τις ακραίες συνθήκες που επικρατούν, είναι μια περιοχή με μοναδική ομορφιά και πλούσια βιοποικιλότητα,. Η έρημος της Ναμίμπ είναι επίσης σπίτι για πολλά ζώα και φυτά που έχουν προσαρμοστεί στις αντίξοες συνθήκες επιβίωσης. Οι άνυδρες συνθήκες πιθανότατα ξεκίνησαν με την ηπειρωτική διάσπαση της Δυτικής Γκοντβάνα πριν από 130 έως 145 εκατομμύρια χρόνια, όταν αυτή η περιοχή μετατοπίστηκε στη σημερινή της θέση κατά μήκος του Τροπικού του Αιγόκερου. Αυτή η μακρά περίοδος ξηρασίας είχε βαθιά επίδραση στη βιοποικιλότητα της περιοχής.

Συμφωνα με τον ξεναγό μας, αυτό το δέντρο στους πρόποδες
του αμμολόφου 45 το συχνότερα φωτογραφούμενο δέντρο της Ναμίμπ.
 
Η κύρια πηγή νερού για τη Ναμίμπ είναι οι συχνές πυκνές ομίχλες που σχηματίζονται κατά μήκος της ακτής, παρέχοντας αρκετή υγρασία, απαραίτητη για την επιβίωση των ζώων που κατοικούν στην περιοχή και έχουν προσαρμοστεί στη ζωή με περιορισμένα αποθέματα νερού. Αυτές οι ομίχλες, κατά κάποιον τρόπο, διαμορφώνουν το κυκλοφοριακό σύστημα της ερήμου.

Δεν πρόκειται ν’ απαρριθμήσω όλα τα ζωντανά της ερήμου παιδιά, θα σταθώ όμως σε κάποια είδη που κέντρισαν το ενδιαφέρον μου.

Ίσως τα πιο γνωστά όντα στην περιοχή είναι τα σκαθάρια της ομίχλης. Πολλά από αυτά τα είδη σκαθαριών έχουν εξελιχθεί για να μπορούν να χρησιμοποιούν τις καιρικές συνθήκες της Ναμίμπ προς όφελός τους. Ένα τέτοιο σκαθάρι της ερήμου Namib είναι το σκαθαράκι που στέκεται στο κεφάλι. Αυτό το είδος θα βγει στην κορυφή ενός αμμόλοφου όταν οι συνθήκες είναι ομιχλώδεις και παραδόξως συστρέφεται έτσι ώστε το κεφάλι του να είναι προς τα κάτω και το σώμα του προς τα εμπρός, καταλαμβάνοντας τη μέγιστη επιφάνεια. Καθώς η ομίχλη κατακρημνίζεται πάνω στο σκαθάρι, τρέχει κατά μήκος του σώματός του και καταλήγει στο στόμα του, επιτρέποντάς του να εφυδατωθεί.

Ένας όρυξ ξεδιψά σε μία από τις ελάχιστες πηγές νερού.
Ο όρυξ π.χ. είναι ένα γένος αντιλόπης ιδιαίτερα προσαρμοσμένης στο σκληρό έδαφος της ερήμου και μπορεί να επιβιώσει σ‘ αυτό το άνυδρο περιβάλλον όπου τα περισσότερα ζώα θα χανόταν. Οι όρυγες είναι σε θέση να εξάγουν κάθε σταγόνα υγρασίας από την τροφή
τους κι αν είναι ανάγκη μπορούν να μείνουν χωρίς νερό ακόμη και για μήνες. Για σύγκριση, σύμφωνα με τα επιστημονικά δεδομένα,
το μεγαλύτερο χρονικό διάστημα που το ανθρώπινο σώμα μπορεί να αντέξει χωρίς νερό καθορίζεται ως 1 εβδομάδα. 

Πολλοί άνθρωποι δεν γνωρίζουν την ύπαρξη των μυστηριωδών λεονταριών της ερήμου Ναμίμπ ή αν γνωρίζουν δεν τα έχουν δει


ποτέ.
Το νερό που χρειάζεται ο οργανισμός τους το παίρνουν από τα ζώα που σκοτώνουν για τη διατροφή τους. Οι καλύτερες πιθανότητες να συναντήσετε αυτά τα σπάνια λιοντάρια είναι στο Hoanib Skeleton Coast Camp.

Ένα άλλο εξαιρετικά προσαρμοσμένο στο περιβάλλον ζώο της Ναμίμπια είναι ο μοναδικός και σπάνιος ελέφαντας της ερήμου. Είναι δύσκολο να πιστέψει κανείς ότι ένα ζώο που χρειάζεται συνήθως άφθονο νερό ημερησίως μπορεί να επιβιώσει σ‘ αυτό το σκληρό κλίμα μένοντας χωρίς νερό έως και τρεις ημέρες. Αν θέλετε να δείτε αυτούς τους φανταστικούς ελέφαντες, σας προτείνω να κάνετε κράτηση στο πολυτελές

Μητέρα της φυλής Χερέρο με το παιδάκι της.
Mowani Mountain Camp... εγκαίρως.

Αρκετά άλλα μεγάλα είδη ζώων, όπως ​​ρινόκεροι (αν επισκεφθείτε τοDamaraland Camp θα μπορούσατε ίσως να πετύχετε μαύρους ρινόκερους), καμηλοπαρδάλεις και ιπποπόταμοι έχουν εξαφανιστεί τοπικά, λόγω της εξόντωσής τους από ντόπιους αποίκους που τα σκότωναν καθώς έστηναν στρατόπεδο κατά μήκος του ποταμού Orange. Θα βρείτε όμως ιπποπόταμους στους ποταμούς των περιοχών Kavango και Caprivi στα βορειοανατολικά της χώρας.

Οι καμηλοπαρδάλεις είναι καλά προσαρμοσμένες στη ζωή της ερήμου, με την ικανότητα να κλείνουν τα ρουθούνια τους για να κρατούν έξω την άμμο και τη σκόνη και να μένουν για πολλές
εβδομάδες χωρίς νερό αν το απαιτήσουν οι συνθήκες. Θα τις συναντήσετε στο
Εθνικό Πάρκο Etosha, καθώς και στα ιδιωτικά καταφύγια Damaraland και Kaokoland.

Λίγο πριν από την είσοδο στο Εθνικό Πάρκο Εtosha.

Όσο για ζέβρες, υπάρχουν δύο είδη στη Ναμίμπια, η ζέβρα του βουνού (Equus zebra) ή ζέβρα του Hartmann και η ζέβρα του κάμπου (Equus quagga) ή του Burchell. Ζέβρες θα βρείτε σχεδόν παντού στη Ναμίμπια. Ειδικά στο προαναφερθέν Εθνικό Πάρκο Etosha μπορείτε να παρατηρήσετε μεγάλα κοπάδια από ζέβρες της πεδιάδας, ενώ την ορεινή ζέβρα, που νιώθει πιο άνετα σε υψόμετρα έως και 2000 μέτρα, θα τη συναντήσετε κυρίως στο πάρκο Namib Naukluft.

Ο μεγαλύτερος πληθυσμός άγριας ζωής βρίσκεται σε εμποροποιημένες γεωργικές εκτάσεις καθώς επίσης σε κρατικά και ιδιωτικά φυσικά καταφύγια. Οι περιοχές βόρεια του Εθνικού Πάρκου
Etosha
- με εξαίρεση τη Λωρίδα Caprivi - λόγω της της υψηλής επισκεψιμότητας παρουσιάζουν χαμηλό πληθυσμό άγριας ζωής.

Λίγοι δρόμοι της Ναμίμπιας ειναι ασφαλτοστρωμένοι!

Από τα περίπου 70 είδη ερπετών της οικοπεριοχής Ναμίμπ, εκ των οποίων αρκετά είναι ενδημικά, θα αναφέρω, τη σαύρα με σφηνοειδές ρύγχος (Meroles cuneirostris), τη μικρολεπιδωτή σαύρα άμμου (M. micropholidotus), τη σαύρα που γαβγίζει (Ptenopus kochi) και τη σαύρα της ημέρας (Rhoptropus bradfieldi), μόνο και μόνο λόγω της ασυνήθιστης συμπεριφοράς τους να βουτούν στην άμμο όταν απειλούνται.


Κάτω: Ενδιαφέρουσα επίσης είναι μια μικρή αρσενική σαύρα Namib Rock Agama (Agama planiceps) που της αρέσει να επιδεικνύει το φωτεινό μπλε σώμα της και το φλογερό πορτοκαλοκόκκινο κεφαλάκι της! Όταν πλησιάζει ο κίνδυνος, υιοθετούν την τακτική «το παίζω νεκρός» ώστε να ξεγελούν τα αρπακτικά.

Από τα τρωκτικά, ενδιαφέρον παρουσιάζει ο χρυσός τυφλοπόντικας
του Γκραντ
(Eremitalpa granti VU), ο οποίος είναι τόσο καλά προσαρμοσμένος στην έρημο, με την ικανότητα, ας μου επιτραπεί ο όρος, να κολυμπάει μέσα στη χαλαρή, ξηρή άμμο των αμμολόφων Namib.

Η έρημος δεν έχει να επιδείξει μεγάλη βιοποικιλότητα πτηνών. Μόνο 180 είδη έχουν καταγραφεί μέχρι σήμερα. Το πιο σημαντικό εξ αυτών είναι η στρουθοκάμηλος (Struthio camelus). Τα περισσότερα πτηνά συγκεντρώνονται κατά μήκος της ακτογραμμής.



Οι κοινωνικοί υφαντές είναι μικρά, ανεπιτήδευτα πουλάκια των οποίων όμως οι φωλιές κάθε άλλο παρά δυσδιάκριτες είναι. Αυτές οι φωλιές, που μοιάζουν με γιγάντιες θημωνιές, είναι χτισμένες σε ποικίλες κατασκευές όπως δέντρα φαρέτρας, αγκάθια, ανεμόμυλους και κυρίως τηλεφωνικούς στύλους. Οι φωλιές κατασκευάζονται με συλλογική προσπάθεια, με κάθε πουλί να συνεισφέρει γρασίδι και άχυρο για να δημιουργήσει μια τεράστια, περίπλοκα υφασμένη δομή. Είναι ενδημικά στην έρημο Καλαχάρι, τμήμα της οποίας καταλαμβάνει ένα τρίτον της ανατολικής Ναμίμπιας.


Από τις 20 Ιουνίου 2013, η αμμοθάλασσα Ναμίμπ (Namib Sea) ανακηρύχθηκε Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO λόγω του εξαιρετικά ερημικού τοπίου, της πλούσιας χλωρίδας και πανίδας με τη μεγάλη ενδημική ποικιλότητα και γεωλογικές διεργασίες.

Είναι το δεύτερο μνημείο παγκόσμιας κληρονομιάς της χώρας μετά το Twyfelfontein (από το 2007), μια περιοχή γεμάτη βραχογραφήματα, από τις μεγαλύτερες συγκεντρώσεις της Αφρικής.

Σας παραθέτω μερικές φωτογραφίες βραχογραφημάτων από τη συλλογή μου.

Ο ύψους 325 μέχρι 380 μέτρων αμμόλοφος „Big Daddy“, προσελκύει χιλιάδες ορειβάτες, αλλά ο ψηλότερος στον κόσμο είναι ο αμμόλοφος 7, ύψους 383 μέτρων.

Ένα περίεργο φαινόμενο της ερήμου Namib είναι κάποιοι άγονοι
κύκλοι
διάσπαρτοι στο έδαφος που εμφανίζονται από απότομες αλλαγές στα πρώτυπα της βλάστησης. Αυτοί οι κύκλοι, γνωστοί ως “
δαχτυλίδια νεράιδων“ είναι καλύτερα ορατοί από τον αέρα. Για αιώνες, η προέλευση αυτών των κύκλων έχει προκαλέσει ενδιαφέρον και εικασίες στους ερευνητές. Πρόσφατες μελέτες έδειξαν ότι τερμίτες της άμμου, που μασουλούν το δρόμο τους μέσα από τα χόρτα μέχρι να φτάσουν σε κάποιο είδος φραγμού, ίσως σε μια ανταγωνιστική αποικία, αλλά και τα φυτά που ανταγωνίζονται μεταξύ τους για νερό δημιουργούν αυτούς τους άγονους κύκλους.

Δεν είναι μόνο οι εντυπωσιακοί αμμόλοφοι που προσελκύουν επισκέπτες, αλλά και οι σπάνιες, εξαιρετικά απρόβλεπτες βροχοπτώσεις, όταν ο ποταμός Tsauchab ρέει στη λεκάνη και πολύς κόσμος ταξιδεύει στη Ναμίμπια για να βιώσει τη μετατροπή του χώρου σε λίμνη. Σημειωτέον ότι υπάρχει εξαιρετική διακύμανση στις βροχοπτώσεις μεταξύ ετών, η μεγαλύτερη της οποίας παρατηρείται στις πιο ξηρές περιοχές της ερήμου.

Από το βασίλειο των φυτών θα περιοριστώ μόνο στο Welwitschia Mirabilis, ένα φυτό ενδημικό της ερήμου Namib και της νότιας

Αγκόλας. Η ονομασία του οφείλεται στον Friedrich Martin Josef Welwitsch (1806 - 1872), Αυστριακό εξερευνητή και βοτανολόγο, ο οποίος ήταν ο πρώτος Ευρωπαίος που περιέγραψε/ανακάλυψε το φυτό το 1859 στην Αγκόλα. Εννοείται πως οι ντόπιοι είχαν δώσει τις δικές του ονομασίες στο φυτό! Οι Herero π.χ. το λένε onyanga (κρεμμύδι της ερήμου) και στα Afrikaans χρησιμοποιούν την πολύ πετυχημένη λέξη Tweeblaarkanniedood (δύο φύλλα που δεν μπορούν να πεθάνουν)! Ο λόγος: Η μεγάλη του ανθεκτικότητά και το γεγονός ότι το φυτό έχει μόνο ένα ζεύγος φύλλων. Αυτά τα δύο φύλλα μεγαλώνουν συνεχώς αλλά αργά, δημιουργώντας την εντύπωση ότι διαθέτει πολλά φύλλα ή ενός σωρού φύλλων, καθώς τα φύλλα, εν καιρώ, σχίζονται και καταστρέφονται ποικιλοτρόπως. Όπως π.χ. με τους ανέμους, τις οπλές των ζώων... καθώς και τα πατούμενα μερικών „προσεκτικών“ τουριστών!
Κοπάδι ζεβρών του κάμπου.

Σημειωτέον πάντως, ότι κατ‘ εκτίμηση, περίπου ένα 5% των welwitschia διαθέτουν 2 ζεύγη φύλλων. Εν τούτοις, οι ειδικοί πιστεύουν ότι πρόκειται για ένα διαφορετικό είδος welwitschia.

Το welwitschia δεν μεγαλώνει κοντά στις ακτές, αλλά πάντα σε αρκετή απόσταση από αυτές, με τον πυκνότερο πληθυσμό να παρατηρείται σε απόσταση 50 έως 60 χλμ. από τον Ατλαντικό. Είναι ένα πραγματικό φυτό της ερήμου που χρειάζεται λίγο νερό.

Τα welwitschia, εκτός από ένα ευρέως διακλαδισμένο επιφανειακό δίκτυο ριζών με διάμετρο έως και 30 μέτρων, διαθέτουν μια βαθιά ρίζα που μπορεί να φτάσει μέχρι τα υπόγεια ύδατα εάν αυτά δεν είναι βαθύτερα από 3 μέτρα. Το νερό παρέχεται από τη δροσιά την οποία αποθηκεύουν τα καταλλήλως διατεταγμένα φύλλα του φυτού.

Είδος αντιλόπης – Springbock (Antidorcas marsupialis hofmeyri)
Η ηλικία ορισμένων δειγμάτων του φυτού εκτιμάται ότι είναι μεταξύ1000 και 1500 ετών. Υπολογίζεται ότι τα γηραιότερα welwitschia είναι περίπου 2.500 ετών (White 1983, Armstrong 1990, Lovegrove 1993).

Το φυτό μαζί με δύο όρυγες και έναν θαλασσαετό στολίζουν το εθνόσημο της Ναμίμπια.

Παρακάτω παραθέτω μερικές συμπληρωματικές φωτογραφίες από το αρχείο μας. Όλες οι λήψεις έχουν γίνει με συμβατικό φίλμ και κάμερα, εξ ου και η χαμηλότερη ανάλυση. 

Παιδιά, αν έχετε φθάσει μέχρι εδώ...αρκετά σας κούρασα! Μη με κατηγορήσετε σας παρακαλώ για τη χρήση του τελικού „ν“...πως να το κάνουμε, προσθέτει περισσότερη μουσικότητα στη γλώσσα μας!

Γιάννης Αρβανιτάκης

Ηλιοβασίλεμα στο Σοσουσφλάι.


 

Εκτός από τις προσωπικές μας σημειώσεις...άλλες ΠΗΓΕΣ

https://www.southerndestinations.com/namibias-incredible-desert-adapted-animals/

https://www.worldwildlife.org/ecoregions/at1315 https://www.conservationinstitute.org/namib-desert/

https://www.info-namibia.com/de/aktivitaeten-und-sehenswuerdigkeiten/swakopmund-umgebung/welwitschia-mirabilis 

https://www.conservationinstitute.org/namib-desert/

Αχανείς εκτάσεις...όσο παίρνει το μάτι.

Στους πρόποδες του αμμολόφου 45 προτού αρχίσουμε την ανάβαση.

Συνδυασμός χρωμάτων με το πινέλο της φύσης..άλλο να το ζεις κι άλλο να το φωτογραφίζεις!



Το δεύτερο κατάλυμα μας μέσα στην έρημο.








Τσακάλι με μαύρη πλάτη (Lupulella mesomelas).


                                         Καμηλοπάρδαλη μέσα στις ακακίες. Αγαπημένη της τροφή.

Άγονος κύκλος (αυτή η φωτογραφία είναι δανεική από το διαδίκτυο).


Σάββατο 6 Απριλίου 2024

RAPA NUI, ΤΟ ΝΗΣΙ ΤΟΥ ΠΑΣΧΑ – “MOAI”, οι αινιγματικές φυσιογνωμίες, αγάλματα μυστηρίου.

του Γιάννη Αρβανιτάκη

Το ημερολόγιο έγραφε 18 Ιανουαρίου 2012 όταν, μετά από μια πενθήμερη θαλασσοπορεία, πατούσαμε το πόδι μας στη Νήσο του Πάσχα όπου τα τεράστια αινιγματικά αγαλματα με τα μελαγχολικά βλέμματα στραμμένα προς τον ουρανό, γεμάτα προσμονή, αναμένουν κάτι να συμβεί. Άλλο ένα κομμάτι της νεανικής μου φαντασίας, γινόταν πραγματικότητα.

Το Νησί του Πάσχα βρέχεται κι ανεμοδέρνεται στον Νότιο Ειρηνικό, μεταξύ της Χιλής και της Ταϊτής. Εμφανίστηκε μετά από μια σειρά τεράστιων ηφαιστειακών εκρήξεων και είναι ένα

Ahu Tongariki

από τα πιο απομονωμένα νησιά στον κόσμο.

Το νησί βαφτίστηκε Paaseiland, ήτοι Νήσος του Πάσχα, από τον Ολλανδό ναύαρχο Jacob Roggeveen προς τιμήν της ημέρας της άφιξής του το 1722. Οι κάτοικοι του νησιού του Πάσχα αυτοαποκαλούνταν Ράπα Νούι (Rapa Nui), όπως και το όνομα της νήσου στη γλώσσα τους, που σημαίνει μεγάλο νησί. Το νησί αναφέρεται επίσης ως Te Pito o Te Henua (ο ομφαλός του κόσμου).

Πιστεύεται ότι οι πρώτοι κάτοικοι του νησιού ήταν θαλασσοπόροι που έφυγαν από τα νησιά της Πολυνησίας, πολύ πιθανόν από τις Μαρκέζας  (Marquesas) και ταξίδεψαν με μεγάλα κανό διπλού κύτους, μεταξύ 400 με 800 μ.Χ.  

Κατά την αντίληψη του Νορβηγού εξερευνητή, αρχαιολόγου, ανθρωπολόγου, εθνολόγου και περιβαλλοντικού ακτιβιστή Thor Heyerdahl (1914-2002, γνωστού από την αποστολή Kon-Tiki το 1947), το νησί του Πάσχα εποικήθηκε σταδιακά, σε μια περίοδο ετών από τουλάχιστον

Παραλία Anakena - Ahu Nau Nau

δύο διαφορετικούς πολιτισμούς. Ο ένας από την Πολυνησία και ο άλλος από τη Νότια Αμερική, πιθανώς το Περού. Οι σύγχρονοι αρχαιολόγοι όμως δεν συμφωνούν με τις θεωρίες του Θορ Χέιερνταλ, λέγοντας ότι απορρίπτει τους θρύλους του Νησιού του Πάσχα που μιλούν για καταγωγή από τη Δύση.

Υπάρχει και μία τρίτη εκδοχή, πολύ τραβηγμένη όμως, κατά την οποία εμπλέκονται Βάσκοι... αλλά δεν θα σας ταλαιπωρήσω μ’ αυτήν.

Τελικά, φίλες και φίλοι, ως συνήθως, ο καθένας χτίζει τα συμπεράσματά του ανάλογα με τα πιστεύω του!😉

Οι θρύλοι μας λένε ότι ο βασιλιάς Hoto Matua αποβιβάστηκε στην Anakena, μια όμορφη παραλία με λευκή άμμο, απ’ όπου ξεκίνησε την κατάληψη/εποίκηση του νησιού. Οι έποικοι άρχισαν να κατασκευάζουν σπίτια φτιαγμένα σε ασυνήθιστο ελλειπτικό σχήμα. Εικάζεται ότι

Πίσω μου το Ahu Ature Huki
αυτό το στυλ κατασκευής ξεκίνησε όταν οι νεοαφιχθέντες ανέτρεπαν τα σκάφη τους για γρήγορη στέγαση.

Παραδοσιακά, οι κάτοικοι του νησιού χωρίζουν εαυτούς σε απογόνους δύο εθνοτικών ομάδων, των "Μακριών Αυτιών" και των "Κοντών Αυτιών". Σύμφωνα με την παράδοση του νησιού, γύρω στο 1680, μετά από μακροχρόνια ειρηνική συνύπαρξη, η εθνότητα των Κοντών Αυτιών, επαναστάτησε εναντίον των Μακριών Αυτιών, καίγοντας πολλούς εξ αυτών στην πυρά.

Το 1550 μ.Χ. ο πληθυσμός του νησιού αριθμούσε 7000 έως 9000 κατοίκους. Μια μεγάλη επιδρομή δουλεμπόρων από το Περού το 1862, ακολουθούμενη από επιδημίες ευλογιάς, μείωσε τον πληθυσμό σε μόλις 111 άτομα μέχρι το 1877. Δυστυχώς, και σίγουρα δεν σας προκαλεί καμία έκπληξη, οι Καθολικοί ιεραπόστολοι προκάλεσαν τη μεγαλύτερη ζημιά στην ιστορία του νησιού σε σύγκριση με τους Περουβιανούς. Ήταν αυτοί που διέλυσαν το μεγαλύτερο μέρος του πληθυσμού της νήσου. Ξύλινα γλυπτά, θρησκευτικά αντικείμενα και το πιο σημαντικό, οι πινακίδες Rongo-Rongo, που περιείχαν ένα αρχείο της χαμένης γλώσσας των Rapa Nui καταστράφηκαν😔

Δεν είναι σαφές γιατί οι κάτοικοι του Πάσχα στράφηκαν στην κατασκευή αγαλμάτων μοάι σε τόσο μαζική κλίμακα. Σύμφωνα με την τελευταία καταμέτρηση στο νησί το 2022, ο αριθμός τους ανέρχεται στα 1.043 αγάλματα. Η εμμονή τους αυτή ήταν σίγουρα μια από τις σημαντικές αιτίες που συνέβαλαν στην πτώση τους, καθώς όλο και περισσότερα από τα δάση χρησιμοποιήθηκαν στη διαδικασία μετακίνησης των γιγάντων μοάι. Με τη συνεχιζόμενη αποψίλωση των δασών, η γη άρχισε να διαβρώνεται, το εναπομείναν προσοδοφόρο έδαφος ξεβράστηκε γρήγορα στη θάλασσα, οι καλλιέργειες άρχισαν να μην αποδίδουν, λιμός,

Rano Raraku, το λατομείο των Mοάι

φαινόμενα κανιβαλισμού. Τα οστά που βρέθηκαν στο νησί υποδεικνύουν εμμέσως αυτή την πρακτική. Λέγεται επίσης, ότι οι νικητές έτρωγαν τους νεκρούς εχθρούς τους για να αποκτήσουν τη δύναμή τους. Η διαφυγή από το νησί δεν ήταν πλέον εφικτή αφού δεν είχαν απομείνει δένδρα για να φτιαχτούν βάρκες.

Εν τούτοις, μια μελέτη αναφέρει ότι η κλιματική αλλαγή ήταν η βασική αιτία της καταστροφής και όχι τα προαναφερθέντα!

Πάντως, όπως και να έχουν τα πράγματα, κάπως έτσι χάθηκε η αγνή φυλή και ο πολιτισμός των Rapa Nui. Ωστόσο, ένα πράγμα που άφησαν πίσω τους ήταν τα μοάι…

Η προσάρτηση από τη Χιλή το 1888 έφερε νέες επιρροές και σήμερα έχουν απομείνει μόνο λίγα άτομα με δεσμούς στον αρχικό πληθυσμό.

Η Κάθυ παρέα με δύο μοάι
Φίλες και φίλοι, η ιστορία του νησιού του Πάσχα είναι μια ιστορία του κόσμου που ζούμε. Ένα νησάκι στολίδι στον απέραντο ωκεανό, πυκνοδασωμένο με ένα είδος γιγάντιων φοινικόδενδρων Paschalococos που έχουν εξαφανιστεί... μια φαινομενικά ατελείωτη
προσφορά πρώτων υλών... τεχνολογικά πλεονεκτήματα... ανάπτυξη του πληθυσμού... εξάντληση πόρων... πόλεμοι μεταξύ των φυλών για επιβίωση... κατάρρευση... Δεν σας φαίνεται κάπως οικείο; Αλλά, το τρομακτικότερο κομμάτι της ιστορίας είναι οι παραλληλισμοί που υπάρχουν μεταξύ της συμπεριφοράς των Rapa Nui απέναντι στο περιβάλλον τους τότε, και της δικής μας σήμερα.😔

Οι Ράπα Νούι τουλάχιστον είχαν ένα ελαφρυντικό...δεν υπήρχε προϊστορία να τους διδάξει ώστε να αποφύγουν τα ίδια λάθη! Εμείς τι δικαιολογία έχουμε;

Κατά μέσον όρο τα μοάι έχουν ύψος 4 μέτρων και βάρος 13 τόνων. Το Te Tokanga, "ο γίγαντας", είναι το μεγαλύτερο άγαλμα μοάι στο νησί του Πάσχα. Το μήκος του φθάνει τα 22 μέτρα και ζυγίζει περίπου 250 τόνους. Αυτές οι τεράστιες πέτρινες προτομές καθώς και τα αγάλματα λαξεύτηκαν από τούφ (ελαφρύς, πορώδης βράχος που σχηματίζεται από ενοποιημένη ηφαιστειακή τέφρα) και τοποθετήθηκαν πάνω σε τελετουργικές πέτρινες εξέδρες τα αχούς.

Με εξαίρεση το Αχού Ακίβι (Ahu Akivi), τα βλέμματα όλων των μοάι είναι στραμμένα προς την ενδοχώρα. Πιστεύεται ότι είχαν τοποθετηθεί έτσι για να παρακολουθούν τα χωριά. Λέγεται ότι είναι, τα ζωντανά πρόσωπα των προγόνων τους (aringa ora ata tepuna).

Τα μισοθαμμένα μοάι στις πλευρές του ηφαιστειακού κώνου του Ράνο Ραράκου (Rano Raraku) ήταν κομμάτια που θα μεταφερόντουσαν στα διάφορα αχού του νησιού. Πολλές από τις προτομές έχουν σώματα που εκτείνονται 6 έως 13 μέτρα κάτω από το έδαφος.

Το γιατί επέλεξαν οι κατασκευαστές το στυλιζαρισμένο σχέδιο του γωνιακού προσώπου και των μακριών σωμάτων σε σχήμα φαλλού είναι ασαφές και παραμένει ένα από τα μεγαλύτερα μυστήρια του Ράπα Νούι.

Μετά την παρακμή του πολιτισμού των Μοάι, αναπτύχθηκε μια νέα κουλτούρα με τη λατρεία πτηνάνθρωπου στο νησί του Πάσχα (Birdman Cult) Δεν θα εμβαθύνω όμως σ’ αυτήν. Ήδη αρκετά έγραψα.

Αν και γνωρίζουμε ήδη πολλά γύρω από τα αινίγματα της Νήσου του Πάσχα και μερικές από τις πιο περίεργες θεωρίες, όπως εικασίες για τα ΑΤΙΑ (UFO) με τους εξωγήινους, την Ατλαντίδα, την επίσκεψη προϊστορικών Ελλήνων έχουν καταρριφθεί, τα ερωτήματα και οι διαμάχες παραμένουν!

Αν έχετε χρόνο, διαβάστε το άρθρο του μπλόγκερ Σπύρου Μακρή, ¨Το νησί του Πάσχα είναι η φυλακή των Τιτάνων;¨ (σύνδεσμος: https://www.diadrastika.com/2011/12/blog-post_11-39.html) καθώς και την τοποθέτηση του Σαραντάκου, ¨Ο Γιοζέφ, ο Νορς και ο Σι Μαλάκας¨, (σύνδεσμος: http://www.sarantakos.com/language/matakite.html!) Δεν σχολιάζω επ’ αυτών...αναμένω τη δική σας κρίση...😏

Οσες/-οι από εσάς ενδιαφέρεστε για περισσότερες πληροφορίες, στο διαδίκτυο θα βρείτε πολλά άρθρα που ασχολούνται μ’ αυτό το θέμα. Γι’ αυτόν τον λόγο δεν εισέρχομαι σε βαθύτερες λεπτομέρειες.

Αυτό το μοάι έμεινε ατελείωτο!
...και μερικά σκόρπια...

* Το 1935, η Χιλή ανακήρυξε το νησί ως εθνικό πάρκο, για τη διατήρηση χιλιάδων αρχαιολογικών χώρων.

* Το 1966, η Χιλή χορήγησε τη Χιλιανή υπηκοότητα στους Ράπα Νούι.

* Το 1995, η UNESCO ανακήρυξε το νησί του Πάσχα Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς.

* Σύμφωνα με μία σχετικά πρόσφατη γενετική μελέτη, οι κάτοικοι του νησιού δεν διαθέτουν DNA νοτιοαμερικανικής προέλευσης.

* Σύμφωνα με τις παραδόσεις των ιθαγενών, για τη μεταφορά τους στις εξέδρες, τα αγάλματα δένονταν αμφετερόπλευρα με σκοινιά τα οποία τραβούσαν πέρα- δώθε γύρω στα 180 άτομα και γινόταν καθέτως, με τον παρατηρητή εξ αποστάσεως να έχει την εντύπωση ότι περπατούν. Κάτι που επιβεβαιώθηκε πειραματικά από τους αρχαιολόγους.

* Το 2022, μια πυρκαγιά που αποδίδεται σε εμπρησμό προκάλεσε φθορές σε ορισμένα από τα μοάι. Για πολλά εξ αυτών η ζημιά από τις υψηλές θερμοκρασίες είναι ανεπανόρθωτη, είχε ανακοινώσει η γραμματεία Πολιτιστικής Κληρονομιάς της Χιλής.

* Το άγγιγμα των μοάι απαγορεύεται αυστηρά, καθώς εξακολουθούν να έχουν μεγάλη θρησκευτική σημασία για τους ντόπιους.

Ahu Nau Nau

*
Στο Βρετανικό Μουσείο θα βρείτε εκτεθημένα δύο μοάι, τα οποία αφαιρέθηκαν από το νησί το 1868 από τον καπετάνιο της φρεγάτας Topaze...κι αυτό, κατι μου θυμίζει, κάτι μου θυμίζει... Υπήρξαν μακροχρόνιες απαιτήσεις από τους νησιώτες προς τη Μεγάλη Βρετανία 
για την επιστροφή του κλεμμένου φίλου τους (Hoa Hakananai'a), όπως βάπτισαν οι ιθαγενείς το μικρότερο εκ των δύο μοάι!

* Να μη κατηγορούμε όμως μόνο τους Βρετανούς...και οι Γάλλοι έχουν μια κλεμμένη προτομή μοάι στο Λούβρο!

* Είναι γνωστό ότι συνολικά 12 Μοάι έχουν αφαιρεθεί (κλαπεί) από το Νησί του Πάσχα και παραμένουν στο εξωτερικό.

* Το μεγαλύτερο ηφαίστειο του νησιού είναι γνωστό ως Rano Kao και το υψηλότερο σημείο

του είναι το όρος Terevaka, το οποίο φτάνει τα 1.969 πόδια (600 μέτρα) πάνω από την επιφάνεια της θάλασσας.

* Ο πολυνησιακός αρουραίος ήταν μια επαρκής πηγή πρωτεΐνης για τα μακρινά ταξίδια των Πολυνήσιων. Αναπόφευκτα λοιπόν, με την άφιξή τους στο νησί και την ανεξέλεγκτη αναπαραγωγή τους συνετέλεσαν στην εξαφάνιση των φοινίκων, αφού οι καρύδες και σπόροι αποτελούσαν το αγαπημένο τους μενού. Σημειωτέον, αν και ονομάζεται πολυνησιακός αρουραίος, η καταγωγή του είναι από τη Νοτιοανατολική Ασία.

* Τα ισπανικά ομιλούνται γενικά και το νησί έχει αναπτύξει μια οικονομία που βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στον τουρισμό.

* Σ’ ένα άρθρο μου περί αντιγήρανσης είχα γράψει για τις αντιγηραντικές ιδιότητες του ανοσοκατασταλτικού φαρμάκου ραπαμυκίνη (Sirolimus), ένα προϊόν του στρεπτομύκητα Streptomyces hygroscopicus, που απομονώθηκε στο νησί Rapa Nui, εξ ου και η ονομασία του. https://iarvan-hellas.blogspot.com/2021/11/blog-post.html 

 Γιάννης Αρβανιτάκης


 

ΠΗΓΕΣ, εκτός από τις προσωπικές σημειώσεις:

https://www.britannica.com/place/Easter-Island/People

https://www.kon-tiki.no/expeditions/kon-tiki-expedition/

https://www.britishmuseum.org/about-us/british-museum-story/contested-objects-collection/moai

https://en.wikipedia.org/wiki/Moai

https://imaginarapanui.com/en/te-tokanga-the-biggest-moai-statue-on-easter-island/

https://imaginarapanui.com/en/te-tokanga-the-biggest-moai-statue-on-easter-island/

https://imaginarapanui.com/en/easter-island-sightseeing/easter-island-beaches/anakena/

Ahu Nau Nau






Ahu Nau Nau

Μπροστά στο πολύ μικρό λιμανάκι της Hanga Roa
















Σάββατο 24 Φεβρουαρίου 2024

ΜΑΔΕΡΑ 2024 – Ένα μικρό οδοιπορικό

του Γιάννη Αρβανιτάκη

Κρύα, βροχές, υγρασία, χειμερινή κατάθλιψη...  Αποτέλεσμα: φυγή, φυγή προς θερμότερα κλίματα. Την εποχή αυτή, η Μαδέρα, το νησί των λουλουδιών και της αιώνιας άνοιξης, προσφέρει ευχάριστες θερμοκρασίες, ήλιο, θαλασσινή αύρα και τον απέραντη άγρια γαλήνη του Ατλαντικού.

Η Μαδέρα απέχει 951 χλμ νοτιοδυτικά της Λισαβόνας και έχει περίπου 250.000 κατοίκους (2017), σε μια έκταση 741 χλμ², (όσο περίπου η Κεφαλλονιά). Εν γένει, το νησί καλύπτεται από βουνά, εκ των οποίων ψηλότερο είναι το Pico Ruivo (1862μ). Αυτό, μαζί με το Pico do Arieiro, το Pico das Torres και το Pico Grande,

Πανοραμική λήψη από το ύψωμα Pico dos Barcelos


σχηματίζουν τα ψηλά βουνά του νησιού και υψώνονται στο κέντρο του νησιού. Οι ακτές της Μαδέρας γέρνουν απότομα και σε μερικά σημεία καθέτως προς τη θάλασσα.

Κάθε μήνας του χρόνου προσφέρεται για επίσκεψη στο νησί, αν όμως μπορείτε να προγραμματίσετε τον χρόνο σας κατά βούληση, θα σας συνιστούσα να αποφύγετε τον Ιούλιο και Αύγουστο (καλοκαιρινές διακοπές), καθώς επίσης τα τέλη Δεκεμβρίου, οπότε, λόγω της παγκοσμίου φήμης γιορτής των πυροτεχνημάτων την παραμονή της Πρωτοχρονιάς συγκεντρώνεται πολύς κόσμος.

Η επισκεψιμότητα στο νησί ολοένα κι αυξάνεται. Από τα 1,2 εκατομμύρια τουρίστες

Camara de Lobos από ΄τη θάλασσα 
το 2020, εκτιμάται πως έφθασε το 1,5 εκατομύριο το 2023. Κατά εθνικότητα, έρχονται πρώτα οι Πορτογάλοι κι ακολουθούν Βρετανοί, Γερμανοί, Γάλλοι, Πολωνοί, Ολανδοί, Ισπανοί. Πριν από την εισβολή των Ρώσων στην Ουκρανία ερχόταν και πολλοί Ρώσοι, και μάλιστα με τη ‘’χρυσή βίζα’’ προέβαιναν σε αγορές κατοικιών και άλλες επενδύσεις. Για λεπτομέρειες σας παραθέτω τον σύνδεσμο. https://www.schengenvisainfo.com/eu-golden-visas/portugal-golden-visa/

Το τελευταίο μας ταξίδι στη Μαδέρα ήταν πριν από την επέλαση της COVID, τον Οκτώβριο του 2018. Τότε είχα γράψει για τις εμπειρίες μας στο νησί υπό τη μορφή μικρών οδοιπορικών, στον πρώην λογαριασμό μου του ΦΜ, ο οποίος παραβιάστηκε αργότερα.

Εν τούτοις, όσοι ήταν φίλοι μου στον παλιό μου λογαριασμό και θα ήθελαν να ξαναδιαβάσουν τα γραφόμενά μου, έχουν ακόμη πρόσβαση σ’ αυτόν. Κατεχώρησα επίσης, προσφάτως, τα κείμενα με μερικές φωτογραφίες του 2018 στο blog μου: https://iarvan-hellas.blogspot.com/2024/02/2018-23-1.html καθώς επίσης κι από το 2017, μια βολτίτσα στην παλιά πόλη Φουν(τ)σάλ, https://iarvan-hellas.blogspot.com/2017/03/funchal-funchal.html

Ως εκ τούτου θα περιοριστώ μόνο στην τωρινή μας επίσκεψη και στην επανάληψη μερικών βασικών πληροφοριών.

Αυτό που προσέξαμε πρώτα απ’ όλα, ήταν τα πολυτελή ξενοδοχεία που ξεπετάχτηκαν σαν μανιτάρια και συνεχίζουν την προέλασή τους κατά μήκος των,

ως επί το πλείστον, υφαιστιογενών ακτών της Φουν(τ)σάλ...κι όχι μόνο! Χτίζουν σε κάθε μικρή επιφάνεια γης που είναι ελεύθερη. Εκτός αυτού, σε πολλά σημεία τα νέα κτήρια εμποδίζουν τη θέα όσων προϋπήρχαν και σε κάνουν ν’ αναρρωτιέσαι υπό ποια κριτήρια χορηγούντα οι άδειες οικοδόμησης...και οι Πορτογάλοι μεσογειακός λαός είναι...τέλος πάντων...σκέφτηκα! Σύμφωνα μ’ έναν ξεναγό που συζητούσαμε, οφείλεται στη δαφθορά και τις μίζες! Κάτι μου θυμίζει κι αυτό...

Εκτός αν σκοπεύετε να κάνετε περιοδείες στα ψηλά βουνά, δεν χρειάζεστε ζεστό πανωφόρι, αλλά φροντίστε να έχετε μαζί σας, ανάλογα με το διάστημα παραμονής, 2-3 πουλοβεράκια, μια λεπτή ζακέτα, μπλουζάκια και μαγιό...για τα κρύα νερά του Ατλαντικού...’’μπρρρ...’’! Βεβαίως, οι σκληραγωγημένοι Ευρωπαίοι του βορρά και οι χειμερινοί κολυμβητές δεν έχουν κανένα πρόβλημα.

Η μέση ατμοσφαιρική θερμοκρασία του καλοκαιριού, κατά τη διάρκεια της ημέρας, ανέρχεται στους 24-25 ºC και τα βράδια σπάνια πέφτει κάτω από 17 ºC.

Στη Μαδέρα, για τα δικά μας δεδομένα, δεν υφίσταται η έννοια του χειμώνα. Συνήθως βρέχει ελάχιστα, στα βουνά λιγάκι περισσότερο, και μπορεί επίσης να υπάρξει μια περαστική καταιγίδα, αλλά από τον Φεβρουάριο ο ήλιος αρχίζει να


λάμπει ξανά. Οι θερμοκρασίες του αέρα και της θάλασσας κατά τη διάρκεια της ημέρας κυμαίνονται γύρω στους 18-20 ºC και πολλές φορές φθάνουν τους 21-22 ºC.

Το ξενοδοχείο που κλείσαμε απέχει περίπου 3,5 χλμ. από το κέντρο της πόλης. Όσοι για διάφορους λόγους δεν θέλουν ή δεν μπορούν να περπατήσουν, τα λεωφορεία προσφέρουν πολύ καλές υπηρεσίες με αρκετά συχνά δρομολόγια. Το κόστος του εισιτηρίου 1,95€ αλλά υπάρχουν ειδικά τιμολόγια για συχνές διαδρομές. Οι χρεώσεις των ταξί κυμαίνοντα μέσα σε λογικά πλαίσια. Η τιμή της βενζίνης γύρω στα 25-30 σεντς φθηνότερη από τη Γερμανία/Ελλάδα και είναι ενιαία σε όλα τα πρατήρια.

Επειδή υπάρχει σωρεία γραφείων που προσφέρουν μια μεγάλη ποικιλία εκδρομών (4-5 ωρών και ημερήσιες, σαφάρι σε δύσβατες περιοχές με τζιπ, περιοδείες με ποδήλατα κτλ.) σε προσιτές τιμές, είμαστε της γνώμης πως δεν είναι απαραίτητη η ενοικίαση αυτοκινήτου.

Τα κίτρινα περιηγητικά Hop-on-Hop-off λεωφορεία που εκτελούν,  διαδρομές 1 ώρας και 50 λεπτών περίπου, γύρω και λίγο έξω από την πόλη, αρχίζουν τα δρομολόγια τους στις 09:30 με τελευταία διαδρομή στις 17:30. Η προσφορά πενθήμερου εισιτηρίου με 27€ το άτομο είναι, κατά τη γνώμη μας, εξαιρετικά συμφέρουσα για την περιήγηση της περιοχής.

Η εστίαση προσφέρεται για όλα τα γούστα κι όλες τις τσέπες. Το μεσημεράκι μοιραζόμαστε με την Κάθυ, συνήθως ένα  bolo do caco, κάτι σαν τη δική μας πίτα αλλά πιο παχουλή στην οποία ζύμη προστίθεται και γλυκοπατάτα, με τυρί, ζαμπόν, κότα, ψάρι ή κάποιο συνδυασμό, γύρω στα 5€-7,5€, αλλά και με μόνο βούτυρο και σκόρδο για 3€-3,5€. Ένα ποτηράκι κρασί 0,2cl κοστίζει περίπου 4€. Σ’ ένα κανονικό εστιατόριο πρέπει να υπολογίσει κανείς 40€-50€ το ζευγάρι.

Καφεδάκι εσπρέσο διπλό 2€-3€...βεβαίως, ένα απογευματινό τσαγάκι (Afternoon Tea Time) στο περίφημο ξενοδοχείο Reid's Palace, Belmond Hotel, όπου σε

φροντίζουν τουλάχιστον 2 άτομα, σε κάνει να νιώθεις ελαφρότερος κατά 35€-40€ όταν φεύγεις... άνευ φιλοδωρήματος!

Αν έχετε κλείσει ξενοδοχείο μόνο με πρωινό, μπορείτε να τη βγάλετε φθηνότερα με μαγειρεμένο φαγητό από μια υπεραγορά. Με το χταποδάκι που έχω καταναλώσει...αρχίζω να βγάζω πλοκάμια σιγά, σιγά...

Επίσης, θα βολευτείτε πολύ οικονομικά, σε κάποιο κουτουκάκι που συχνάζουν οι ντόπιοι. Για παράδειγμα, ανακαλύψαμε ένα, με 4 τραπεζάκια έξω και 5 μέσα και με θέα προς τη θάλασσα, να προσφέρει το πιάτο της ημέρας, μ’ ένα ποτηράκι κρασί και καφέ για 8€! Έτσι απολαύσαμε την Τρίτη (20.02), μαγειρευτά μικρά καλαμαράκια και μια μέρα αργότερα, πολύ εύγευστα, μακαρόνια μπολονέζ. Φυσικά, μετά το καφεδάκι πίνουμε και ένα πόντσα για χώνεψη! Αυτό δεν περιλαμβάνεται στην τιμή...

Μετά από δύο επισκέψεις άρχισε να αναπτύσσεται μια οικειότητα με τον ιδιοκτήτη Pedro. Εν τω μεταξύ γνωρίσαμε και μια Γιαπωνεζούλα, την Κέι, και κανονίσαμε μια συνάντηση για χθες. Το πιάτο της ημέρας ήταν ένα τυπικό φαγητό των Μαδεράνων, με τόνο κι έναν εύγευστο χυλό με βάση το καλαμπόκι. Η Κέι έφτιαξε μια γιαπωνέζικη σαλάτα με ζυμαρικά και ο Πέντρο μας πρότεινε ένα κόκκινο κρασί για συνοδεία. Μας έδωσε μάλιστα κι ένα μπουκάλι δώρο. Αποχαιρετιστήκαμε με

Δίπλα μας η Κέι και ο Πέντρο
φωτογραφίσεις και την ευχή να συναντηθούμε εκ νέου του χρόνου!  

Camara de Lobos. Όσες φορές και να έρθετε στη Μαδέρα, δεν θα παραλείψετε μια νέα επισκεψη στο γραφικό αυτό ψαροχώρι που απέχει γύρω στα 9,5 χλμ. Από την Πόλη Φουνσάλ.

Φίλες και φίλοι, σε όσες και όσους από εσάς είστε περπατητές θα συνιστούσα να ακολουθήσετε το παραθαλάσσιο μονοπάτι πεζοπορίας Promenade do Lido που εκτείνεται από την περιοχή Lido μέχρι την Praia Formosa (όμορφη παραλία), η οποία είναι επίσης γνωστή ως η καρδιά της ξενοδοχειακής ζώνης του Funchal και να συνεχίσετε μέχρι το Camara de Lobos. Στη διαδρομή θα βρείτε εστιατόρια, καφέ, χώρους αναψυχής, όπως πάρκα και δημόσιες πισίνες. Αυτός ο περίπατος είναι ασφαλής για περπάτημα μέρα και νύχτα.

Δυστυχώς, εφέτος, λόγω έργων, καταφέραμε να πορευτούμε μόνο μέχρι τα μισά της διαδρομής.

ΛΕΒΑΝΤΑΣ - LEVADAS

Αν σας αρέσει η πεζοπορία, μια από τις πιο αξιοσημείωτες δραστηριότητες είναι οι πορείες στα ‘’Λεβάντας’’. Τα “Levadas” είναι μικρά αρδευτικά κανάλια που χρησιμεύουν για την διοχέτευση ων υδάτων από τη μια περιοχή στην άλλη. Η προέλευση των λεβάντας πάει πίσω στον 15ο αιώνα, όταν χρησιμοποιήθηκαν για να εκπληρώσουν τις ανάγκες μεταφοράς και διανομής του νερού από το βροχερό βορά του νησιού στις νότιες περιοχές. Αρχικά κατασκευάζονταν με ξύλο, αλλά με τα χρόνια διαπιστώθηκε ότι έπρεπε να κατασκευαστούν από πέτρα για να διατηρηθεί η αντοχή τους.

Τα λεβάντας βρίσκονται διάσπαρτα σε όλο το νησί και πολλά διασχίζουν το δάσος των δαφνοδέντρων, το οποίο ανακηρύχθηκε Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς από την UNESCO το 1999. Χρόνια αργότερα, επιλέχθηκε ως ένα από τα ‘’Επτά Θαύματα της Πορτογαλίας’’ και σήμερα θεωρείται ένας ‘’Ευρωπαϊκός Παράδεισος για περιπάτους».

Αν είστε λάτρεις της φύσης κι’ αποφασίσετε ν’ ακολουθήσετε κάποια ή κάποιες από αυτές τις διαδρομές, θα απολαύσετε τα όμορφα καταπράσινα τοπία, τις φυσικές σήραγγες που περνούν μέσα από βράχους, λιμνοθάλασσες με κρυστάλλινα νερά, εκπληκτική βλάστηση, τους καταρράκτες και τα κελαηδήματα των ενδημικών πουλιών “Pombo Trocaz” (ξύλινο περιστέρι), “Bis-Bis” (δεν βρήκα την απόδοση στα ελληνικά), “Tentilhão” (κοινός σπίνος).

Η φωτογραφία είναι δανεισμένη από το διαδίκτυο

Σήμερα τα λεβάντας όχι μόνο τροφοδοτούν με νερό τα νότια μέρη του νησιού, αλλά παρέχουν και υδροηλεκτρική ενέργεια. Υπάρχουν περισσότερα από 2.170 χιλιόμετρα λεβάντων και προσφέρουν ένα αξιόλογο δίκτυο μονοπατιών πεζοπορίας. Προσοχή όμως, μερικές διαδρομές είναι αρκετά δύσκολες και υποθάλπουν κινδύνους. Σ’ αυτές τις περιπτώσεις καλό είναι να έχετε μία/έναν συνοδό, που γνωρίζει την περιοχή! Τα πιο γνωστά λεβάντα: Levada das 25 Fontes, Levada do Caldeirão Verde, Levada Do Moinho & Levada Nova, Ponta de São Lourenço, Pico do Arieiro zum Pico Ruivo



Το ΠΟΝΤΣΑ και η ΙΣΤΟΡΙΑ του 

Όποιος πηγαίνει στη Μαδέρα και δεν δοκιμάσει πόντσα, δεν μπορεί να καυχηθεί ότι γνωρίζει αληθινά το μαργαριτάρι του Ατλαντικού.

Σύμφωνα με ορισμένες μελέτες, το πόντσα προέρχεται από την Ινδία όπου είναι
γνωστό ως Panch που σημαίνει, μεταφρασμένο κυριολεκτικά, πέντε συστατικά: το arrack - αποστάγματα από ρύζι ή καρύδες -, χυμό λεμονιού, ζάχαρη, μπαχαρικά, τσάι - και νερό.

Πιστεύεται ότι έκανε την πρώτη εμφάνισή του εκτός Ινδίας, στη Μαδέρα, στο μικρό ψαροχώρι Camara de lobos στα μέσα του δέκατου όγδοου αιώνα διαμέσου Βρετανών.

Σήμερα, η παράδοση είναι ακόμα πολύ ζωντανή μεταξύ των ντόπιων και τα εργαλεία που χρησιμοποιούνται για να βοηθήσουν στην παρασκευή αυτών των ποτών, στην ουσία δεν έχουν αλλάξει πολύ. Το πόντσα παρασκευάζεται με Aguardente de Cana (απεσταγμένο οινόπνευμα από χυμό ζαχαροκάλαμου), μέλι, ζάχαρη, φλούδα λεμονιού και με διαφορετικούς χυμούς φρούτων, αλλά παραδοσιακά χρησιμοποιείται χυμός λεμονιού. Αν και είναι διαθέσιμο εμφιαλωμένο, άλλη η γεύση του όταν φτιάχνεται επί τόπου!

https://www.madeira-holidays.eu/madeira-products/poncha-traditional-drink-madeira/

Γιάννης Αρβανιτάκης