Μια ψυχολογοφιλοσοφική προσέγγιση σε συμπεριφορές τύπου Τραμπ και στην πολιτική εν γένει.

Τι θα έλεγαν σήμερα ο Freud, η Arendt και ο Nietzsche;

Φίλες και φίλοι,

Δεν χρειάζεται να κάνουμε ψυχιατρικές ερμηνείες για να αναγνωρίσουμε ότι:

• η πολιτική είναι ψυχολογία,

• η ταυτότητα είναι ψυχολογία,

• η πόλωση είναι ψυχολογία,

• η ηγεσία είναι ψυχολογία,

• η συλλογική συμπεριφορά είναι ψυχολογία.

Η επιρροή ενός ηγέτη — οποιουδήποτε ηγέτη — είναι πάντα ένα μίγμα πολιτικής, κοινωνίας και ψυχισμού.

Όσον αφορά εμάς, τον λαό, παίρνουμε/υιοθετούμε αυτό που μας ταιριάζει και το μετατρέπουμε σε προσωπικό μας “πιστεύω”.

Από τότε που ανέλαβε τα ηνία ο κύριος Τραμπ, ακούμε, διαβάζουμε και βλέπουμε καθημερινά τους ατέλειωτους, κωμικοτραγικούς θεατρινισμούς του… σαν μια κακογραμμένη τηλεοπτική σειρά που, δυστυχώς, δεν ανήκει στη σφαίρα της μυθοπλασίας.

Κάθε δημόσια εμφάνισή του μοιάζει με επίδειξη και έπαρση.

Στην πρόσφατη ετήσια συνάντηση του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ στο Νταβός, μιλούσε για 70 ολόκληρα λεπτά ή καλύτερα παραληρούσε, με τους νευροδιαβιβαστές του αποσυνδεδεμένους, χωρίς γνωστική συνοχή. Συνοπτικά:

• Μπέρδεψε επανειλημμένως την Ισλανδία με την Γροιλανδία.

• Βάπτισε σε ανεμόμυλους τις ανεμογεννήτριες.

• Επινόησε ότι κάθε περιστροφή των πτερυγίων κοστίζει 1.000 δολάρια. Πράσινη Νέα Απάτη τις αποκάλεσε…

• Ισχυρίστηκε ότι η Κίνα φτιάχνει όλους τους ανεμόμυλους...και χτίζει αιολικά πάρκα-φαντάσματα που δεν κάνουν τίποτα...για διακοσμητικούς λόγους!

• Απείλησε τον Καναδά.

• Έβρισε την Ευρώπη ενώ βρισκόταν σε Ευρωπαϊκό έδαφος.

• Απείλησε τη Γροιλανδία, αυτή τη φορά με το σωστό όνομα, με στρατιωτική παρέμβαση.

• Εκβίασε συμμάχους.

• Είπε ότι οι ηγέτες του ΝΑΤΟ τον φωνάζουν «daddy».

• Είπε ψέματα για την οικονομία...δηλώνοντας ότι πέτυχε την ταχύτερη και πιο δραματική οικονομική ανάκαμψη στην ιστορία και ότι ο πληθωρισμός νικήθηκε.

• Παραπονέθηκε που δεν τον τίμησαν με το Νόμπελ Ειρήνης.

Στο τέλος...απόλυτη σιωπή! Και μετά, ο Υπουργός Οικονομικών του βγήκε στα κανάλια, σχεδόν ικετεύοντας τους Ευρωπαίους να «καθίσουν» και να «αναπνεύσουν βαθιά» πριν αντιδράσουν.

Δεν σχολιάζω την πιο πρόσφατη δήλωσή του για το βίντεο που πιθηκοποιεί τον Ομπάμα...”Καταδικάζω το βίντεο αλλά δεν έχω κάνει κάποιο λάθος για να ζητήσω συγνώμη”, τόνισε!

Παρατηρώντας τις αλλοπρόσαλλες συμπεριφορές του, προσπάθησα να αποκρυπτογραφήσω τον πολυσύνθετο και προβληματικό χαρακτήρα του και κατέληξα στο συμπέρασμα ότι ο άνθρωπος αυτός παρουσιάζει στοιχεία μιας έντονα κατακερματισμένης δημόσιας εικόνας, σχεδόν σαν να υιοθετεί διαφορετικούς ρόλους ανάλογα με τη στιγμή και το ακροατήριο.

Δεν χρειάζεται να αποδοθεί καμία διάγνωση για να περιγραφούν οι συμπεριφορές αυτών των ατόμων. Αρκεί να παρατηρήσεις την άνεση με την οποία αλλάζουν τόνο, ύφος, στάση, και το θράσος με το οποίο απαιτούν να τους πιστέψεις κάθε φορά σαν να μην έχεις μνήμη. Είναι σαν να έχουν μια ντουλάπα γεμάτη προσωπεία, ταξινομημένα ανάλογα με το κοινό που έχουν απέναντί τους.

Ο κ. Τραμπ, που σε κάθε του εμφάνιση αλλάζει προσωπείο και εκφράζεται διαφορετικά, πολλές φορές αναιρώντας ό,τι είπε προηγουμένως.

1. Χτίζει την ταυτότητα του ξεχασμένου Αμερικανού, που έχει αγνοηθεί από τις ελίτ, έχει πληγεί από την παγκοσμιοποίηση, και νιώθει ότι η χώρα του αλλάζει εις βάρος του.

2. Παρουσιάζει τον εαυτό του ως αλλότριο, άνθρωπο που δεν ανήκει στο πολιτικό κατεστημένο, κάποιον που «λέει τα πράγματα όπως είναι», αντισυστημικό.

3. Χρησιμοποιεί αποφθεγματικό λόγο, απλές φράσεις, έντονη αυτοπεποίθηση, εικόνα αποφασιστικότητας.

4. Δεν επικοινωνεί με πολιτικές λεπτομέρειες. Επικοινωνεί με ιστορίες και αυτές οι ιστορίες έχουν συγκεκριμένη δομή. Με το αφήγημα της απειλής παρουσιάζει συχνά εξωτερικούς εχθρούς, εσωτερικούς αντιπάλους, δυνάμεις που θέλουν να καταστρέψουν την Αμερική. Ο ίδιος τοποθετείται προσωποκεντρικά, ως ο μόνος που βλέπει την αλήθεια, ο μόνος που μπορεί να προστατεύσει τη χώρα, ο μόνος που δεν φοβάται να συγκρουστεί.

5. Χρησιμοποιεί σύντομες φράσεις, επαναλήψεις, ισχυρά συνθήματα, εύκολα αναπαραγώγιμα από τους υποστηρικτές του.

Η ταυτότητα «εμείς» και το αφήγημα «μας απειλούν» δημιουργούν ένα συλλογικό εμείς. Ο ίδιος γίνεται ο κεντρικός ήρωας της ιστορίας, ο προστάτης, ο πολεμιστής, ο εξωχώριος που μάχεται για τον λαό. Κατασκευάζει έναν αντίπαλο — το πολιτικό κατεστημένο, τους ανταγωνιστές του κόμματος, τα ΜΜΕ ή τις εξωτερικές δυνάμεις — και μετατρέπει την πολιτική σε δράμα, σε μια σύγκρουση επιβίωσης.

6. Πατάει πάνω σε ιστορικά πρότυπα, αλλά τα αναμειγνύει με έναν τρόπο που τα κάνει πιο έντονα, πιο θεατρικά και πιο προσαρμοσμένα στη σύγχρονη εποχή των ΜΜΕ. Ό,τι κάνει, το κάνει σε περιβάλλον social media, ώστε η σύγκρουση να γίνεται θέαμα. Η πολιτική γίνεται σχεδόν τηλεοπτικό επεισόδιο, η δραματοποίηση είναι συνεχής, όχι περιστασιακή.

7. Χρησιμοποιεί τα ΜΜΕ πιο επιθετικά και πιο ακατέργαστα. Δεν επιδιώκει «ενότητα», αλλά «συσπείρωση» και μετατρέπει κάθε ανάρτηση σε πολιτικό γεγονός. Το κοινό του λειτουργεί σαν «ψηφιακή φυλή».

Ο κ. Τραμπ δεν είναι αντίγραφο κανενός ιστορικού προτύπου. Είναι ένα υβρίδιο λαϊκισμού (Perón), πόλωσης (McCarthy, Nixon), θεατρικής πολιτικής (Roosevelt, Reagan), ψηφιακής επικοινωνίας (Obama, Modi).

Είναι ένας καθρέφτης, όχι μόνο του αμερικανικού πολιτισμού, αλλά και της παγκόσμιας μετάβασης σε μια εποχή όπου η ταυτότητα, το συναίσθημα και η αφήγηση έχουν μεγαλύτερη δύναμη από τα επιχειρήματα.

Ψυχολογία, φιλοσοφία

Ας προσεγγίσουμε την επιρροή του Τραμπ, όπως και κάθε ισχυρού πολιτικού φαινομένου, αγγίζοντας κάτι βαθύτερο: τον τρόπο που οι κοινωνίες φαντάζονται τους εαυτούς τους. Συγκεκριμένα:

1. Υπαρξιακή ανάγνωση. Λειτουργεί ως κάτοπτρο μιας εποχής που φοβάται την απώλεια του εαυτού της σε περιόδους ταχύτατης αλλαγής, τεχνολογικής ανατροπής, πολιτισμικής ρευστότητας, οικονομικής ανασφάλειας. Οι άνθρωποι αναζητούν σταθερότητα, απλότητα, νόημα και ο Τραμπ τους τα προσφέρει ή τουλάχιστον έτσι πιστεύουν.

Φιλοσοφικά, αυτό θυμίζει την ανάγκη του ανθρώπου να επαναφέρει τάξη στο χάος. Ο ηγέτης γίνεται σύμβολο μιας επιθυμίας για σταθερότητα, όχι απλώς πολιτική επιλογή.

2. Μυθολογική ανάγνωση. Κάθε κοινωνία δημιουργεί ήρωες και αντιήρωες για να αφηγηθεί τον εαυτό της. Ο Τραμπ λειτουργεί ως ήρωας για όσους νιώθουν ότι η κοινωνία τους εγκατέλειψε, ως αντιήρωας για όσους βλέπουν σε αυτόν την απειλή της δημοκρατίας. Σε κάθε περίπτωση, γίνεται αρχέτυπο. Το αρχέτυπο που ενσαρκώνει τον “πολεμιστή” που μάχεται ενάντια σε ένα σύστημα που παρουσιάζεται ως διεφθαρμένο ή εχθρικό. Δεν έχει σημασία αν ο ηγέτης είναι “καλός” ή “κακός”. Σημασία έχει ότι γίνεται φορέας μιας συλλογικής αφήγησης.

3. Πολιτισμική ανάγνωση. Ο Τραμπ είναι προϊόν και ταυτόχρονα επιταχυντής μιας εποχής που έχει χάσει την πίστη της στις μεγάλες αφηγήσεις. Οι παραδοσιακές πηγές νοήματος, θρησκεία, κοινότητα, εργασία, εθνική ταυτότητα, έχουν αποδυναμωθεί. Στη θέση τους εμφανίζεται η πολιτική ως θέαμα. Δεν είναι απλώς πολιτικός, είναι χαρακτήρας σε μια αφήγηση που το κοινό παρακολουθεί, σχολιάζει, μιμείται, αναπαράγει. Η πολιτική γίνεται επίδοση (performance), ταυτότητα προϊόντος (branding), ψηφιακή τελετουργία. Ο πολιτικός είναι brand, γιατί ο πολίτης είναι καταναλωτής ταυτότητας. Αυτό δεν είναι “καλό” ή “κακό”. Είναι το πνεύμα της εποχής.

Σε βαθύτερο επίπεδο, η πολιτική λειτουργεί ως θρησκεία χωρίς θεό, όπου, ο ηγέτης γίνεται ιερέας, το κόμμα γίνεται ενορία, το αφήγημα γίνεται δόγμα, το χρονοδιάγραμμα γίνεται λειτουργία, το viral γίνεται θαύμα, ο αντίπαλος γίνεται δαίμονας.

Η πολιτική δεν εκφυλίζεται μόνη της. Αντανακλά την υπαρξιακή μας πείνα σε έναν κόσμο όπου:

- Η κοινότητα έχει διαλυθεί.

- Η αλήθεια είναι σχετική.

- Η προσοχή είναι εμπόρευμα.

- Η μοναξιά είναι δομική, δηλαδή, το αίσθημα της απομόνωσης δεν πηγάζει από προσωρινές συγκυρίες, αλλά είναι ενσωματωμένο στον τρόπο οργάνωσης της σύγχρονης κοινωνίας, τον τρόπο ζωής και τις σχέσεις. Είναι μια αόρατη κατάσταση, όπου το άτομο μπορεί να περιβάλλεται από κόσμο αλλά να νιώθει εσωτερικά άδειο, λόγω έλλειψης ουσιαστικής επικοινωνίας. 

- Η ταυτότητα είναι ρευστή, ήτοι, ο αυτοπροσδιορισμός ενός ατόμου, ιδιαίτερα όσον αφορά το φύλο ή την προσωπικότητα, δεν είναι στατικός ή μόνιμος, αλλά αλλάζει και εξελίσσεται με την πάροδο του χρόνου. Είναι μια συνεχής, μη γραμμική διαδικασία όπου το άτομο μπορεί να κινείται μεταξύ διαφορετικών εκφράσεων ή ρόλων, επηρεαζόμενο από προσωπικούς και κοινωνικούς παράγοντες. 

Η πολιτική επιδόσεων (performance) είναι η σκηνή όπου παίζουμε τον εαυτό μας.

Όταν η πολιτική γίνεται performance, branding και τελετουργία, τότε, δεν αναπαριστά την πραγματικότητα, αλλά την παράγει.

- Το αφήγημα προηγείται του γεγονότος.

- Η εικόνα προηγείται της ουσίας.

- Η συγκίνηση προηγείται της αλήθειας.

- Η ταυτότητα προηγείται της εμπειρίας.

Η πολιτική είναι ο καθρέφτης. Εμείς είμαστε το είδωλο.

Ψυχολογία των μαζών, με όρους Freud - Η φροϋδική ανάγνωση δεν αφορά πρόσωπα, αφορά μηχανισμούς. Και αυτοί οι μηχανισμοί ενεργοποιούνται κάθε φορά που μια κοινωνία συσπειρώνεται γύρω από έναν ηγέτη είτε αυτός λέγεται Τραμπ, είτε Πούτιν, είτε οτιδήποτε άλλο.

Όταν οι άνθρωποι συγκροτούνται σε μάζα το Εγώ αποδυναμώνεται, η κριτική σκέψη μειώνεται, η ανάγκη για καθοδήγηση αυξάνεται, το συναίσθημα κυριαρχεί. Η μάζα αναζητά μια μορφή που θα λειτουργήσει ως υποκατάστατο του πατρικού υπερεγώ.

Για τον Freud, ο ηγέτης δεν είναι απλώς πολιτικός. Είναι ψυχικό αντικείμενο. Η μάζα ταυτίζεται με τον ηγέτη του ιδανικού Εγώ, ο οποίος ενσαρκώνει δύναμη, αυτοπεποίθηση, αποφασιστικότητα, απλότητα, βεβαιότητα και αυτού της πατρικής μορφής, όπου η μάζα αναζητά προστασία, καθοδήγηση, νόημα, όρια. Ο ηγέτης γίνεται το πρόσωπο που επιτρέπει στη μάζα να νιώσει ενότητα και ασφάλεια.

Όταν η μάζα ταυτίζεται με τον ηγέτη το άτομο παραδίδει μέρος της αυτονομίας του, η προσωπική κρίση αντικαθίσταται από συλλογικό συναίσθημα, η αμφιβολία εξαφανίζεται, η πολυπλοκότητα απλοποιείται. Ο Freud το περιγράφει ως ερωτική σύνδεση (libidinal bond) με τον ηγέτη — όχι με την ερωτική έννοια, αλλά με την έννοια της ψυχικής επένδυσης.

Αν το δούμε φιλοσοφικά, ίσως ο Freud να έλεγε σήμερα, ότι η επιρροή ενός ηγέτη σε μια εποχή κρίσης δεν είναι τυχαία. Είναι το αποτέλεσμα:

• συλλογικού άγχους,

• απώλειας σταθερών σημείων,

• ανάγκης για πατρική προστασία,

• φόβου απέναντι στην αλλαγή,

• επιθυμίας για απλότητα.

Ο ηγέτης γίνεται το ψυχικό σύμβολο που οργανώνει το χάος.

Προσέγγιση με όρους Hannah Arendt (λιγότερο γνωστή στο ευρύ κοινό, ήταν η Γερμανοαμερικανίδα πολιτική θεωρητικός και αρθρογράφος. Η εβραϊκή της καταγωγή, την οποία θεωρούσε κεντρικό κομμάτι της ταυτότητάς της, και η εμπειρία της από τις διώξεις υπό το ναζιστικό καθεστώς διαμόρφωσαν τον τρόπο σκέψης της και τη δέσμευσή της κατά του ολοκληρωτισμού).

Σύμφωνα με την Arendt, η μαζική πολιτική δεν γεννιέται από το μίσος, αλλά από τη μοναξιά. Η μοναξιά δεν είναι απλώς το να είσαι μόνος. Είναι μια υπαρξιακή αποσύνδεση.

Η απλοποίηση της πραγματικότητας

Η Arendt επισημαίνει ότι οι μάζες έλκονται από αφηγήματα που:

• απλοποιούν τον κόσμο,

• προσφέρουν καθαρούς εχθρούς,

• δίνουν εύκολες εξηγήσεις,

• μετατρέπουν το χάος σε ιστορία.

Αυτό δεν είναι αφέλεια. Είναι ψυχική ανάγκη σε εποχές αποσταθεροποίησης.

Αν η Arendt ζούσε σήμερα, θα έλεγε ίσως, ότι:

• η ψηφιακή εποχή ενισχύει τη μοναξιά,

• η οικονομική ανασφάλεια διαλύει την εμπιστοσύνη,

• η πολιτισμική ρευστότητα δημιουργεί φόβο,

• τα social media παράγουν μάζες χωρίς φυσική παρουσία,

• η πολιτική γίνεται θέαμα που υπόσχεται νόημα.

Σε αυτό το πλαίσιο, η άνοδος ισχυρών, διχαστικών ή αντισυστημικών ηγετών δεν είναι παράδοξο. Είναι σύμπτωμα της μοναξιάς.

Ας περάσουμε και λίγο από τον Friedrich Nietzsche, για να μη νιώσει παραμελημένος. Ο Νίτσε δεν ενδιαφέρεται για πρόσωπα, αλλά για δυνάμεις, μορφές, ύφη εξουσίας.

Η θέληση για δύναμη (Wille zur Macht)

• Οι ηγέτες που αναδύονται σε περιόδους κρίσης εκφράζουν μια συλλογική θέληση για δύναμη.

• Δεν είναι μόνο δική τους ορμή· είναι η ορμή της κοινωνίας που τους αναδεικνύει.

• Η μάζα αναζητά κάποιον που θα ενσαρκώσει την ενέργεια που η ίδια δεν μπορεί να εκφράσει.

Ο ηγέτης γίνεται το πρόσωπο της δύναμης που λείπει από την κοινωνία.

Αν ο Νίτσε έβλεπε τη σύγχρονη πολιτική, θα έλεγε ίσως, ότι ζούμε σε εποχή:

• αποδυνάμωσης των παλιών αξιών,

• αναζήτησης νέων μορφών νοήματος,

• αισθητικοποίησης της πολιτικής,

• συλλογικής επιθυμίας για δύναμη,

• ανάγκης για υπερβολή και θέαμα.

Η άνοδος ισχυρών, θεατρικών ή διχαστικών ηγετών δεν είναι ανωμαλία. Είναι η αισθητική έκφραση μιας κοινωνίας που αναζητά νέα μορφή δύναμης.

Συνολική νιτσεϊκή ανάγνωση

Η πολιτική επιρροή — οποιουδήποτε ηγέτη — δεν εξηγείται από την προσωπικότητά του. Εξηγείται από:

• τη θέληση για δύναμη της κοινωνίας,

• την ανάγκη για αισθητική μορφή,

• την αναζήτηση υπέρβασης,

• την επιθυμία για ένταση,

• την ανάγκη για σύμβολα.

Ο ηγέτης είναι μορφή. Η μάζα είναι δύναμη. Και η πολιτική είναι το θέατρο όπου αυτά τα δύο συναντιούνται.

Γιάννης Αρβανιτάκης

Αν φτάσατε μέχρι εδώ, αυτά είχα να μοιραστώ μαζί σας. Σας ευχαριστώ για τον χρόνο και την ανάγνωση.

Μπορούμε να αγαπήσουμε πραγματικά δύο ή περισσότερους ανθρώπους;

Ένα δοκίμιο για τον έρωτα, τη μονογαμία και την πολυπλοκότητα των συναισθηματικών δεσμών

Γεια σας παιδιά!

Στοχάζομαι, αναπολώ και ταυτοχρόνως αυτοψυχοθεραπεύομαι... Και κάπως έτσι, σιγά, χωρίς φωνές, επουλώνω. Όχι για να ξεχάσω — κάθε άλλο — μα για να υπάρξω πιο αληθινά.

Ένα φιλοσοφικό και ψυχολογικό ερώτημα

Θέτω στον εαυτό μου ένα από τα πιο παλιά και ακανθώδη
ερωτήματα που βασανίζουν τον άνθρωπο από την εποχή του Ομήρου μέχρι τις μέρες του Tinder και των πολυσυντροφικών σχέσεων:

Μπορεί κάποιος να αγαπήσει πραγματικά, και με την ίδια ένταση, δύο ή περισσότερους ανθρώπους ταυτόχρονα;

Η αγάπη ως πολιτισμικό κατασκεύασμα

Η ιδέα ότι ένα άτομο μπορεί να αγαπήσει δύο ή περισσότερους ανθρώπους ταυτόχρονα, με την ίδια συναισθηματική ένταση και ειλικρίνεια, αμφισβητεί τις κυρίαρχες αντιλήψεις περί ρομαντικής αγάπης.

Ο δυτικός πολιτισμός, επηρεασμένος από τον χριστιανισμό, τη ρομαντική λογοτεχνία και την αστική ηθική, έχει χτίσει την ιδέα της "μοναδικής αληθινής, αποκλειστικής, παντοτινής αγάπης".

Όπως υποστηρίζει η Stephanie Coontz, Αμερικανή συγγραφέας, ιστορικός και καθηγήτρια στο Κολλέγιο Evergreen State, η ιδέα του γάμου με βάση τον έρωτα και την αποκλειστικότητα είναι ιστορικά πρόσφατη (μετά τον 18ο αιώνα, Coontz, Marriage: A History, 2005). Στις περισσότερες παραδοσιακές κοινωνίες, οι γάμοι ήταν πράξεις κοινωνικής συμμαχίας, όχι προϊόντα ερωτικής επιθυμίας.

Σε πολυάριθμες κοινωνίες, από την πολυγυνία στις φυλές της Αφρικής έως τις πολυσυντροφικές μορφές σε κάποιες φυλές του Αμαζονίου, η αγάπη και η συναισθηματική σύνδεση δεν περιορίζονταν σε ένα μόνο πρόσωπο. Η ύπαρξη πολυγυνικών, πολυανδρικών ή πολυσυντροφικών μορφών σχέσεων επιβεβαιώνει ότι η ερωτική αγάπη δεν ακολουθεί παγκόσμιες σταθερές.

Όπως σημειώνει η κοινωνιολόγος Eva Illouz, καθηγήτρια κοινωνιολογίας στο Εβραϊκό Πανεπιστήμιο της Ιερουσαλήμ καθώς και στην Ανώτατη Σχολή Κοινωνικών Επιστημών (EHESS) στο Παρίσι, η έννοια της ρομαντικής αγάπης, όπως την αντιλαμβανόμαστε σήμερα, είναι αποτέλεσμα πολιτισμικής κατασκευής, από τη λογοτεχνία και το Χόλιγουντ έως τις διαφημίσεις και τα media, όλα διαμορφώνουν ένα φαντασιακό στο οποίο η αγάπη είναι «όλα ή τίποτα». Αυτή η αφήγηση, όσο γοητευτική κι αν είναι, δεν αντανακλά πάντα την πολυπλοκότητα των ανθρώπινων σχέσεων.

Ψυχολογικές παρατηρήσεις – Η ανθρώπινη ικανότητα για πολλαπλή αγάπη

Η σύγχρονη ψυχολογία και οι μελέτες για την ανθρώπινη συναισθηματική σύνδεση δείχνουν πως ο εγκέφαλος είναι ικανός να νιώθει αγάπη για πολλαπλά άτομα ταυτόχρονα. Ο ψυχολόγος Robert Sternberg περιγράφει την αγάπη ως ένα τρίγωνο που περιλαμβάνει πάθος, οικειότητα και δέσμευση. Με βάση αυτή την προσέγγιση, δεν είναι απίθανο κάποιος να βιώνει έντονο πάθος για ένα πρόσωπο, συναισθηματική ασφάλεια με ένα άλλο και βαθιά οικειότητα με ένα τρίτο. Ή, σε κάποιες περιπτώσεις, η αγάπη να είναι εξίσου έντονη αλλά να εστιάζει σε διαφορετικές πτυχές της ζωής των εμπλεκομένων ατόμων.

Η αγάπη δεν είναι μονοδιάστατη. Δεν είναι κάτι στατικό που μοιράζεται σε ποσοστά. Δεν ισχύει ότι αν αγαπάς δύο ανθρώπους, δίνεις στον καθένα 50%. Κατά την ταπεινή μου γνώμη η αγάπη πολλαπλασιάζεται και μπορούμε να αγαπάμε 100% την/τον σύντροφό μας με διαφορετικό τρόπο.

Η κοινωνιολόγος Meg Barker, συγγραφέας και ανεξάρτητη ακαδημαϊκός, σημειώνει πως η αγάπη δεν είναι μια "ουσία" που μοιράζεται ποσοτικά, αλλά μια μορφή σχέσης που ενεργοποιείται διαφορετικά ανάλογα με το άτομο και το πλαίσιο. Το άτομο μπορεί να βιώνει εξίσου ισχυρή συναισθηματική σύνδεση με περισσότερα από ένα πρόσωπα, με διαφορετικές εκφράσεις και ανάγκες.

Πολυσυντροφικότητα

Το πολυσυντροφικό κίνημα (polyamory) το οποίο αναδύθηκε στις ΗΠΑ κατά τις δεκαετίες του 1990 και 2000, εισάγει μια ριζοσπαστική πρόταση που μας λέει ότι η αγάπη δεν είναι περιορισμένος πόρος. Η βασική αρχή του είναι πως η ερωτική και συναισθηματική σύνδεση με περισσότερους από έναν ανθρώπους είναι δυνατή και επιθυμητή, εφόσον υπάρχει διαφάνεια, συναίνεση και ηθική δέσμευση. Η δυνατότητα να αγαπά κανείς περισσότερα από ένα άτομα δεν θεωρείται ψυχολογικό πρόβλημα, αλλά μορφή αγάπης που υπερβαίνει τα κοινωνικά όρια.

Έρευνες, όπως εκείνη των Conley et al. (η Terri Conley είναι Αμερικανίδα κοινωνική ψυχολόγος επί του παρόντος αναπληρώτρια καθηγήτρια ψυχολογίας και σπουδών γυναικών και φύλου στο Πανεπιστήμιο του Μίσιγκαν), έχουν δείξει ότι τα άτομα σε πολυσυντροφικές σχέσεις συχνά αναφέρουν ίδια ή και μεγαλύτερη ικανοποίηση στις σχέσεις τους σε σύγκριση με τους μονογαμικούς συντρόφους.

Οι πολυσυντροφικές ταυτότητες συχνά στιγματίζονται, κυρίως λόγω της πολιτισμικής ηγεμονίας της μονογαμίας. Όπως και άλλες μορφές "μη κανονικών" σχέσεων (π.χ. ομοφυλοφιλία σε παλιότερες εποχές), η πολυσυντροφικότητα εκλαμβάνεται ως απειλή για την κοινωνική τάξη και την ηθική.

Από κοινωνιολογική άποψη, η αγάπη είναι επίσης μια μορφή συμβολικής ανταλλαγής. Κάθε σχέση βασίζεται σε έναν τύπο αλληλεξάρτησης και ταυτότητας. Το αν μπορεί ένα άτομο να αγαπήσει εξίσου έντονα δύο ή τρεις γυναίκες ή άνδρες εξαρτάται όχι μόνο από τη συναισθηματική του δυνατότητα, αλλά και από την κοινωνική του θέση, την εσωτερίκευση πολιτισμικών κανόνων, και τις ατομικές εμπειρίες δέσμευσης.

Προσωπική μαρτυρία και βιωματική συνείδηση

Ως γιατρός που έχει συνοδεύσει ανθρώπους σε πολύ προσωπικές στιγμές, από τον έρωτα έως την απώλεια, αλλά και ως άνθρωπος που έχει βιώσει την πολυπλοκότητα της αγάπης, μπορώ να πω με σιγουριά:
Η αγάπη δεν υπακούει πάντα σε κοινωνικές νόρμες. Έχω δει ανθρώπους να αγαπούν δύο πρόσωπα ταυτόχρονα, με ειλικρίνεια, πόνο, λαχτάρα και ευθύνη. Έχω υπάρξει ένας από αυτούς. Όχι από ανασφάλεια ή απληστία, αλλά επειδή η αγάπη με επισκέφτηκε — δύο φορές — αυθεντικά.

Στίγμα και κοινωνικά εμπόδια

Η ένταση του συναισθήματος δεν μπορεί να μετρηθεί ποσοτικά. Κάθε σχέση αναπτύσσει τη δική της δυναμική. Αυτό που κοινωνικά χαρακτηρίζεται ως αντιφατικό, ψυχολογικά μπορεί να βιώνεται ως αληθινό. Πολλοί άνθρωποι έχουν βιώσει ερωτικά διλήμματα που δεν οφείλονται σε αδυναμία απόφασης, αλλά σε αυθεντική διπλή ή τριπλή σύνδεση.

Οι γυναίκες που βιώνουν πολλαπλές ερωτικές σχέσεις στιγματίζονται εντονότερα από τους άνδρες, μια απόρροια της πατριαρχικής ηθικής, που εξακολουθεί να επιβάλλει έλεγχο στο σώμα και τη σεξουαλικότητά τους. Η «άτακτη γυναίκα» είναι ακόμη πολιτισμικά πιο κατακριτέα από τον «άτακτο άνδρα».

Αυτό το άνισο κοινωνικό βλέμμα μάς δείχνει ότι το πρόβλημα δεν είναι η πολλαπλή αγάπη, αλλά οι προκαταλήψεις γύρω από το πώς "πρέπει" να αγαπάμε. Η ιδέα ότι η "διπλή" αγάπη είναι προδοσία ή αδυναμία χαρακτηρίζει τη σκέψη πολλών. Κι όμως, ίσως η αδυναμία να βρίσκεται στην ανάγκη να περιορίζουμε το συναίσθημα σε καλούπια.

Επίλογος, προσωπική θέση

Μπορεί, λοιπόν, κανείς να αγαπήσει πραγματικά κι εξίσου έντονα δύο ή και τρεις γυναίκες;

Ναι, πιστεύω ότι μπορεί. Είναι βιολογικά, συναισθηματικά και πρακτικά εφικτό να αγαπάς πολλά άτομα ταυτόχρονα. Αλλά το αν θα λειτουργήσει εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τους ανθρώπους, τις αξίες και τις επικοινωνιακές δεξιότητες.

Η αγάπη, τελικά, δεν είναι ένα στατικό γεγονός, αλλά μια κοινωνική και διαπροσωπική διαδικασία, ανοικτή σε πολλαπλές εκδοχές και δυνατότητες. Είναι σχέση, είναι φροντίδα, είναι παρουσία.

Γιάννης Αρβανιτάκης

Παραπομπές

• Coontz, S. (2005). Marriage: A History. Viking.
• Illouz, E. (2007). Cold Intimacies: The Making of Emotional Capitalism.
• Sternberg, R. J. (1986). "A Triangular Theory of Love." Psychological Review.
• Barker, M. (2013). Rewriting the Rules. Routledge.
• Conley, T. D., et al. (2017). “The Satisfaction and Stability of Consensually Non-Monogamous and Monogamous Relationships.” Current Sexual Health Reports.

Ο χαμαιλεοντοδηγός και ο Λιοντοπεζότης

• (Λιόντας + πεζός + κατάληξη -ότης → όπως "στρατιώτης", "πεζότης")...Δεν ξέρω τι θα πει ο Μπαμπινιώτης γι' αυτό τον συνδυασμό!

Ζώνες ασφαλείας, κράνη, παιδικά καθίσματα, κινητά, διαβάσεις πεζών, παραβιάσεις του κόκκινου σήματος, αλκοόλ, ΛΕΑ κ.ο.κ.

Συχνά αναρωτιέμαι γιατί κάθομαι και γράφω.😒

Κι όμως, σκέφτομαι, ο διάλογος με τον εαυτό μου και η μεταφορά του στο χαρτί, λειτουργεί σαν μια μορφή ψυχοθεραπείας.😏

Φίλες και φίλοι, γεια σας!

Τελικά, είμαι πεπεισμένος ότι ένας σωστός, νομοταγής οδηγός στη Χώρα μας πρέπει να διαθέτει τις ικανότητες ενός χαμαιλέοντα κι ο πεζός να συναγωνίζεται τον Λιόντα το ληστή, απ‘ την Αργαλαστή, που ‘χε τα χέρια τέσσερα, τα πόδια δεκατέσσερα κι έβλεπε κι απ’ την πλάτη, μ’ ένα μεγάλο μάτι...εξ ου κι ο τίτλος του άρθρου μου!

Θρηνώ καθημερινά για τους συνανθρώπους μας, κυρίως νέους, που χάνονται στην άσφαλτο. Και, την ίδια στιγμή, βλέπω με θλίψη και οργή την ασυδοσία που επικρατεί στους ελληνικούς δρόμους.😢

Ο νέος Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας (ΚΟΚ) διαλαλήθηκε, διατυμπανίστηκε και προβλήθηκε με νέο update (αναβάθμιση) που φέρνει αυστηρότερες ποινές, νέες ρυθμίσεις και υποσχέσεις για επανεκκίνηση της οδικής ασφάλειας! Ποιο όμως το νόημα όλων αυτών όταν η νοοτροπία μας παραμένει αμετάβλητη; Η εμπειρία δείχνει ότι ούτε οι νόμοι ούτε τα πρόστιμα επαρκούν από μόνα τους για να αλλάξει μια βαθιά ριζωμένη συμπεριφορά.

Ας μην κοροϊδευόμαστε. Τίποτα δεν πρόκειται να αλλάξει όσο αρνούμαστε να αλλάξουμε εμείς.

Ένα απόγευμα, ανεβαίναμε με το αυτοκίνητο προς Πορταριά, και ξάφνου, μπροστά μας, στην αντίθετη κατεύθυνση, ένα αγόρι – δεν θα ήταν πάνω από 14-15 ετών – πάνω σε ηλεκτρικό πατίνι. Το κινητό σφηνωμένο ανάμεσα στην κλείδα και τη γνάθο, το βλέμμα πεταμένο κάπου δίπλα στον δρόμο, κι ένα χαζοχαρούμενο, αμέριμνο χαμόγελο στα χείλη…
Αναρρωτήθηκα αμέσως: „Αλήθεια, τι άραγε να επιφυλάσσει το μέλλον γι‘ αυτό το παιδί;“.

Άλλη μια μέρα πάλι, δύο νεαροί κατηφόριζαν με μηχανάκι: χωρίς κράνος, φραπεδάκι στο χέρι, χαχανητά, τραλαλά στο κινητό ο συνεπιβάτης... Απόλυτη αδιαφορία για την κίνηση στο δρόμο, η δε ασφάλεια άγνωστη στο λεξιλόγιό τους… Κι αν συμβεί το κακό; Τότε
ξαφνικά όλοι μιλούν με τρυφερότητα για τα χαμένα νιάτα: «Πόσο κρίμα! Ήταν καλά παιδιά, ευγενικά, χαμογελαστά, όλοι τ‘ αγαπούσαν…»

Τα νούμερα που σοκάρουν

Σύμφωνα με ανακοίνωση της ΕΛΣΤΑΤ, στις 30 Μαρτίου 2025, τα οδικά τροχαία ατυχήματα με θύματα αυξήθηκαν κατά 7% σε σχέση με τον Μάρτιο του 2024 (900 έναντι 841). Οι νεκροί αυξήθηκαν κατά 19,4% (43 έναντι 36), οι ελαφρά τραυματίες κατά 3,4%, ενώ οι βαριά τραυματίες μειώθηκαν κατά 9,5%.

Ο πανελλαδικός σύλλογος SOS Τροχαία Εγκλήματα αναφέρει:
Μόνο στο πρώτο εξάμηνο του 2024 καταγράφηκαν 46 τροχαία με εγκατάλειψη και 50 θύματα, εκ των οποίων τα 8 ήταν θανατηφόρα.

Στην Ε.Ε. καταγράφηκαν 20.418 θάνατοι από τροχαία το 2023.
Οι σοβαρά τραυματισμένοι από τροχαία στην Ελλάδα ανήλθαν το 2022 σε 657, το 2021 σε 664, το 2020 σε 610, το 2019 σε 518 και το 2018 σε 652. 

Στην Ευρώπη, οι μοτοσικλετιστές φοράνε κράνος από 95% έως 100%.

Και οι αριθμοί αυτοί δεν λένε ποτέ ολόκληρη την ιστορία…

Κράνος

Στην Ευρώπη, το κράνος χρησιμοποιείται σε ποσοστά 95-100% από μοτοσικλετιστές. Στη Ελλάδα, μόλις 80% των οδηγών και 65% των συνεπιβατών το φορούν. Κατα την ταπεινή μου γνώμη, αυτοί οι αριθμοί αποκλείεται να ισχύουν στην περιοχή του Βόλου! Όσα έχουμε δει και συνεχίζουμε να βλέπουμε εδώ, είναι απλώς απίστευτα. Αυτοκτονικές διαθέσεις, θα έλεγε κανείς…

Βεβαίως, δέκα κράνη και δέκα ζώνες να φοράς, αν τρέχεις με 150/200χλμ. την ώρα θα σε μαζεύουν με το κουταλάκι.

Χρήση ζώνης ασφαλείας σε Ι.Χ.

- Σύμφωνα με μελέτες του ΕΜΠ/Baseline, του ΙΑΒΕΡΙΣ και άλλων φορέων, στα μπροστινά καθίσματα (οδηγός & συνοδηγός), περίπου 65–74 % φοράνε ζώνη.

- Στα πίσω καθίσματα η χρήση είναι σημαντικά χαμηλότερη. Ανάλογα με το δίκτυο (αστικό, επαρχιακό, εθνικό), κυμαίνεται από 23 % έως 56 %.

- Στους νεκρούς οδηγούς Ι.Χ., το 79 % δεν φορούσε ζώνη τη στιγμή του ατυχήματος (ή δεν καταγράφηκε χρήση).

- Στα αστικά δίκτυα, τα ποσοστά είναι 63–65 % για τις μπροστινές θέσεις και 54–56 % για τις πίσω θέσεις.

- Στους εθνικούς & επαρχιακούς δρόμους, τα ποσοστά ανεβαίνουν έως 77 % εμπρός και 65 % πίσω.

Παιδικά καθίσματα

Σύμφωνα με έρευνες, στην Ελλάδα μόνο ένα μικρό ποσοστό γονέων χρησιμοποιεί παιδικά καθίσματα αυτοκινήτου κατά τη μεταφορά των παιδιών τους. Το ποσοστό αυτό εκτιμάται ότι φτάνει μόλις το 25%, τη στιγμή που στη Βόρεια Ευρώπη και τις ΗΠΑ τα αντίστοιχα ποσοστά ανέρχονται σε 85% και 97% αντίστοιχα (troxaioatixima.gr).

Αξίζει να σημειωθεί ότι τα παιδικά καθίσματα, όταν χρησιμοποιούνται σωστά, μπορούν να μειώσουν τον κίνδυνο θανατηφόρων ατυχημάτων κατά 71% και σοβαρών τραυματισμών κατά 67%.

Σίγουρα, κανένας γονιός δεν θέλει να χάσει το παιδί του…αλλά, να, τα δυστυχήματα είναι πάντα για τους άλλους...

Χρήση κινητού στην οδήγηση

Μελέτες δείχνουν ότι ο χρόνος αντίδρασης ενός οδηγού που μιλάει στο κινητό, ακόμα και με χρήση συστήματος ανοικτής ακρόασης, μπορεί να επηρεαστεί το ίδιο ή και περισσότερο από ό,τι ενός

οδηγού με περιεκτικότητα αλκοόλ στο αίμα περίπου 0,8‰ – δηλαδή κοντά ή και πάνω από το νόμιμο όριο σε πολλές χώρες. Στη Γερμανία και στην Ελλάδα το όριο είναι 0,5 ‰ για τους περισσότερους οδηγούς. Για νέους και για επαγγελματίες οδηγούς το όριο είναι 0,2 ‰, όπως και για τους μοτοσικλετιστές στη χώρα μας.

 Σύγκριση χρόνου αντίδρασης

• Κανονικός χρόνος αντίδρασης για έναν νηφάλιο οδηγό, χωρίς περισπασμούς είναι περίπου 1 δευτερόλεπτο.
• Υπό την επήρεια αλκοόλ 0,8‰ ο χρόνος αντίδρασης αυξάνεται κατά περίπου 10–30%.
• Όταν μιλάει κανείς στο κινητό με ανοιχτή ακρόαση ο χρόνος αντίδρασης μπορεί να κυμαίνεται μεταξύ 30–50%
• Όταν μιλάει κανείς στο κινητό κρατώντας το στο χέρι, ο χρόνος αντίδρασης είναι ακόμη μεγαλύτερος, λόγω της απασχόλησης του ενός χεριού και της περαιτέρω μείωσης της προσοχής.

Παράδειγμα
Ένας οδηγός που κινείται με 100 χλμ/ώρα διανύει περίπου 28 μέτρα σε 1 δευτερόλεπτο. Αν ο χρόνος αντίδρασής του αυξηθεί από 1 σε 1,5 δευτερόλεπτα λόγω της τηλεφωνικής συνομιλίας, τότε θα έχει καλύψει 14 επιπλέον μέτρα πριν αντιδράσει – κάτι που μπορεί να αποβεί καθοριστικό (μοιραίο ίσως).

Συμπέρασμα:
Η ομιλία στο κινητό κατά την οδήγηση μπορεί να επηρεάσει τον χρόνο αντίδρασης περισσότερο από το αλκοόλ. Αυτό οφείλεται λιγότερο στην κινητική και περισσότερο στη γνωστική απόσπαση της προσοχής, ήτοι στη μειωμένη συγκέντρωση στην κυκλοφορία.

Κάποτε, με πικρή ειρωνεία και θλίψη, είχα γράψει ότι δεν είναι ανάγκη να μας επιτεθούν οι καλοί μας γείτονες, τα καταφέρνουμε και μόνοι μια χαρά...και αγαπημένη φίλη Στέλλα έγραφε τότε „κλαυσίγελως“, στο σχόλιο της...

Πολλοί συνάνθρωποι μας άφησαν, αφήνουν και δυστυχώς, θα συνεχίσουν να αφήνουν την τελευταία τους πνοή στους δρόμους της Πατρίδας μας.

Αυτό που με εξοργίζει, επίσης, είναι ότι τα ΜΜΕ σπάνια αναφέρουν αν τα θύματα φορούσαν ζώνη ή κράνος, ή αν μιλούσαν στο κινητό τη στιγμή του δυστυχήματος. Κι όμως, τέτοιες πληροφορίες ίσως να αφύπνιζαν κάποιους μελλοθάνατους από το λήθαργό τους.

Σε συνέντευξη στην Καθημερινή, ο κ. Αθανάσιος Τσιάνος, πρόεδρος του Συλλόγου Ελλήνων Συγκοινωνιολόγων, σημειώνει:
“Η οδική υποδομή, ειδικά στα μεγάλα αστικά κέντρα, εξυπηρετεί κυρίως τα οχήματα και όχι τους πεζούς. Κακή συντήρηση πεζοδρομίων, ανεπαρκείς διαβάσεις, έλλειψη φωτεινών σημάτων…“.

Και ο Γιαννάκης ξύνοντας το κεφάλι του αναρωτιέται: Για ποια πεζοδρόμια μιλάει ο άνθρωπος; Όταν μητέρες με καροτσάκια, ηλικιωμένοι και ΑμεΑ αναγκάζονται να κατεβαίνουν στον δρόμο επειδή τα πεζοδρόμια είναι κατειλημμένα από διάφορα τροχοφόρα οχήματα και οι ράμπες μπλοκαρισμένες;

Και, για ποια φωτεινά σήματα μιλάμε, όταν αυτά που υφίστανται παραβιάζονται διαρκώς από κάποιους ανεγκέφαλους συμπολίτες μας ή συχνά δεν φαίνονται επειδή είναι κρυμμένα πίσω από φυλλωσιές;

Περαιτέρω, εξηγεί ο κ.Τσιάνος τονίζοντας: “...πως η άμεση τοποθέτηση μίας πινακίδας STOP εκεί που εννοείται ή η μετακίνηση μίας διάβασης που είναι πάνω στη στροφή μπορεί να σώσει ζωές.“

Για άλλη μια φορά στριφογυρίζω τις μπούκλες μου με τα δάχτυλά μου και αναρωτιέμαι: “Ποιο STOP να εννοεί άραγε, αφού μια μερίδα οδηγών δεν ξέρει καν τι σημαίνει ή το αγνοεί χωρίς δεύτερη σκέψη;“. Άσε που συχνά, όπως προανέφερα, οι πινακίδες είναι καλυμμένες με κλαδιά δέντρων ή με θάμνους, οπότε όσο προσεκτικός οδηγός να είσαι αποκλείται να τις διακρίνεις!

Ο κ. Νικόλαος Ρήγας, αντιπρόεδρος της Ένωσης Αστυνομικών Υπαλλήλων Αθήνας, επισημαίνει ότι οι περισσότερες παρασύρσεις πεζών συμβαίνουν σε δρόμους ταχείας κυκλοφορίας, συχνά σε σημεία χωρίς διάβαση ή φανάρι.

Ξύνομαι πάλι φίλες και φίλοι, -μου φαίνεται ότι στο τέλος θα μ‘ εγκαταλείψουν και οι τελευταίες τρίχες της κεφαλής μου- κι αναρωτιέμαι: Ποια διάβαση να εμπιστευτεί κανείς; Για πολλούς οδηγούς, οι διαβάσεις είναι... διακοσμητικές πινελιές στην άσφαλτο! Άλλοι τις χρησιμοποιούν για να παρκάρουν! Όσο για τα φανάρια; Θεωρούνται στολίδια του δρόμου…έτσι για να δίνουν κάποιο χρώμα στη μονοτονία του γκρίζου...

Η Βασιλική Δανέλλη-Μυλωνά, πρόεδρος του Ινστιτούτου Οδικής Ασφάλειας "Πάνος Μυλωνάς", και ο Κωνσταντίνος Ιαβέρης Μαρκουΐζος, γνωστός για την πολυετή δράση του στον τομέα της οδικής ασφάλειας, έχουν αφιερώσει τη ζωή τους στην ενημέρωση και ευαισθητοποίηση των οδηγών. Οι δύο πρωτεργάτες συμφωνούν απόλυτα σε ένα βασικό μήνυμα: Χωρίς έλεγχο, δεν υπάρχει συμμόρφωση. Η ατιμωρησία είναι η πραγματική μάστιγα στους ελληνικούς δρόμους.

Κι εγώ προσυπογράφω:

Χωρίς αυστηρή και αδιαπραγμάτευτη εφαρμογή των νόμων, δεν σώζεται κανείς. Η ανοχή στην παρανομία είναι συνενοχή. Όταν οι νόμοι μένουν στα χαρτιά, το έγκλημα θεριεύει και η κοινωνία καταρρέει. Δεν είναι δυνατόν, σε μια χώρα που θρηνεί ανθρώπινες ζωές στους δρόμους, να συνεχίζουμε να δείχνουμε επιείκεια σε εγκληματίες του τιμονιού. Όποιος οδηγεί υπό την επήρεια ή αδιαφορεί προκλητικά για τον Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας, συνειδητά θέτει σε κίνδυνο ζωές, κι αυτό είναι έγκλημα, όχι παράβαση.

Η ποινή πρέπει να είναι άμεση, παραδειγματική, και να εκτίεται στο ακέραιο. Δεν μπορεί να γίνεται λόγος για “δεύτερες ευκαιρίες” όταν οι νεκροί δεν έχουν καμία. Δεν υπάρχει καμία δικαιολογία για ελαφρύνσεις και αναστολές όταν διακυβεύονται ανθρώπινες ζωές.

Όσο οι παραβάτες δεν τιμωρούνται παραδειγματικά, το έγκλημα θα επαναλαμβάνεται. Οι ένοχοι πρέπει να εκτίουν στο ακέραιο την ποινή τους χωρίς εξαιρέσεις, χωρίς παραθυράκια. Μόνο με την αυστηρή, αδιάβλητη και καθολική εφαρμογή των νόμων μπορούμε να αναχαιτίσουμε τη βαρβαρότητα της ασφάλτου. Μόνο τότε ο επίδοξος παραβάτης θα σκεφτεί καλά πριν διανοηθεί να κρατήσει τιμόνι με εγκληματική απάθεια.

Όσο ο φόβος του νόμου είναι μικρότερος από την αδιαφορία για τη ζωή, κανείς μας δεν θα είναι ασφαλής.

Φίλες και φίλοι, προς το παρόν η τραγωδία συνεχίζεται. Εμείς τι κάνουμε;

Θα συνεχίσουμε να οδηγούμε όπως μας βολεύει; Ή, έστω και τώρα, θα αλλάξουμε πορεία;

Ο νέος ΚΟΚ ίσως αποτελεί ένα βήμα, αλλά χωρίς παράλληλη παιδεία, σωστή εφαρμογή και κοινωνική ευαισθητοποίηση, παραμένει απλώς ένα ακόμα νομοθέτημα για το αρχείο.

Σύμφωνα με τον νέο Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας (ν. 5209/2025 – ΦΕΚ 100/Α/13‑6‑2025) και την αντίστοιχη Υπουργική Απόφαση (3316/2006 – ΦΕΚ Β’ 470/2006), οι οδηγοί ταξί δεν υποχρεούνται να φορούν ζώνη ασφαλείας όταν κυκλοφορούν εντός της περιμετρικής τους ζώνης!

Τελειώνοντας το άρθρο μου ψαχουλεύομαι και διαπιστώνω ότι δεν μου έμεινε ούτε τρίχα! Δηλαδή οι ταξιτζήδες είναι υπεράνθρωποι; Όταν οδηγός ταξί τσουλάει με 50χλμ. την ώρα στη περιμετρική ζώνη και συγκρουστεί με άλλο όχημα το οποίο κινείται με την ίδια ταχύτητα τι πιστεύτε μπορεί να συμβεί; Μη ψάχνεστε, σας το λέω εγώ:

* Όταν δύο οχήματα συγκρούονται μετωπικά με ταχύτητα 50 χλμ/ώρα το καθένα, η σύγκρουση ισοδυναμεί, για κάθε όχημα, με πρόσκρουση σε σταθερό αντικείμενο με ταχύτητα 50 χλμ/ώρα (αν έχουν παρόμοια μάζα). Αυτό σημαίνει ότι η ενέργεια της σύγκρουσης είναι πολύ υψηλή, ακόμη και αν τα 50 χλμ/ώρα δεν φαίνονται μεγάλη ταχύτητα.

Επιπτώσεις για τον οδηγό χωρίς ζώνη:

- Το σώμα του συνεχίζει να κινείται με 50 χλμ/ώρα μέχρι να σταματήσει απότομα πάνω σε ένα σκληρό σημείο του αυτοκινήτου. Άρα πρόσκρουση στο τιμόνι, στο ταμπλό ή στο παρμπρίζ! Αυτό μπορεί να προκαλέσει κρανιοεγκεφαλικές κακώσεις, κατάγματα, ή ακόμα και θάνατο.

- Αν το παράθυρο είναι ανοιχτό ή το παρμπρίζ σπάσει, ο οδηγός μπορεί να εκτιναχθεί έξω. Οι πιθανότητες θανάτου αυξάνονται πολλαπλάσια σε αυτή την περίπτωση.

- Ο μη δεμένος επιβάτης εκτός των προαναφερθέντων επιπτώσεων μπορεί να χτυπήσει άλλους επιβάτες, προκαλώντας τραυματισμούς και σ‘ αυτούς.

* Μελέτες έχουν δείξει ότι η ζώνη ασφαλείας μειώνει τον κίνδυνο θανάτου κατά περίπου 50%.

* Ο αερόσακος δεν αρκεί από μόνος του, λειτουργεί σωστά μόνο σε συνδυασμό με τη ζώνη.

Ας μη κρυβόμαστε παιδιά,

Όσο η παραβίαση του ερυθρού σηματοδότη, η καταπάτηση της ΛΕΑ, το προσπέρασμα σε διπλή γραμμή και στις στροφές θεωρούνται „έξυπνη μαγκιά“, όσο η μη χρήση ζώνης ή κράνους αντιμετωπίζεται ως „προσωπική επιλογή“ και η οδήγηση υπό την επήρεια αλκοόλ ως... „παράδοση“, κι όλα παραμένουν ατιμώρητα, καμία μεταρρύθμιση δεν μπορεί να έχει ουσιαστικό αντίκρισμα.

Ευχαριστώ όλους εσάς που αντέξατε την ανάγνωση μέχρι εδώ!😉

Γιάννης Αρβανιτάκης