Μπορούμε να αγαπήσουμε πραγματικά δύο ή περισσότερους ανθρώπους;

Ένα δοκίμιο για τον έρωτα, τη μονογαμία και την πολυπλοκότητα των συναισθηματικών δεσμών

Γεια σας παιδιά!

Στοχάζομαι, αναπολώ και ταυτοχρόνως αυτοψυχοθεραπεύομαι... Και κάπως έτσι, σιγά, χωρίς φωνές, επουλώνω. Όχι για να ξεχάσω — κάθε άλλο — μα για να υπάρξω πιο αληθινά.

Ένα φιλοσοφικό και ψυχολογικό ερώτημα

Θέτω στον εαυτό μου ένα από τα πιο παλιά και ακανθώδη
ερωτήματα που βασανίζουν τον άνθρωπο από την εποχή του Ομήρου μέχρι τις μέρες του Tinder και των πολυσυντροφικών σχέσεων:

Μπορεί κάποιος να αγαπήσει πραγματικά, και με την ίδια ένταση, δύο ή περισσότερους ανθρώπους ταυτόχρονα;

Η αγάπη ως πολιτισμικό κατασκεύασμα

Η ιδέα ότι ένα άτομο μπορεί να αγαπήσει δύο ή περισσότερους ανθρώπους ταυτόχρονα, με την ίδια συναισθηματική ένταση και ειλικρίνεια, αμφισβητεί τις κυρίαρχες αντιλήψεις περί ρομαντικής αγάπης.

Ο δυτικός πολιτισμός, επηρεασμένος από τον χριστιανισμό, τη ρομαντική λογοτεχνία και την αστική ηθική, έχει χτίσει την ιδέα της "μοναδικής αληθινής, αποκλειστικής, παντοτινής αγάπης".

Όπως υποστηρίζει η Stephanie Coontz, Αμερικανή συγγραφέας, ιστορικός και καθηγήτρια στο Κολλέγιο Evergreen State, η ιδέα του γάμου με βάση τον έρωτα και την αποκλειστικότητα είναι ιστορικά πρόσφατη (μετά τον 18ο αιώνα, Coontz, Marriage: A History, 2005). Στις περισσότερες παραδοσιακές κοινωνίες, οι γάμοι ήταν πράξεις κοινωνικής συμμαχίας, όχι προϊόντα ερωτικής επιθυμίας.

Σε πολυάριθμες κοινωνίες, από την πολυγυνία στις φυλές της Αφρικής έως τις πολυσυντροφικές μορφές σε κάποιες φυλές του Αμαζονίου, η αγάπη και η συναισθηματική σύνδεση δεν περιορίζονταν σε ένα μόνο πρόσωπο. Η ύπαρξη πολυγυνικών, πολυανδρικών ή πολυσυντροφικών μορφών σχέσεων επιβεβαιώνει ότι η ερωτική αγάπη δεν ακολουθεί παγκόσμιες σταθερές.

Όπως σημειώνει η κοινωνιολόγος Eva Illouz, καθηγήτρια κοινωνιολογίας στο Εβραϊκό Πανεπιστήμιο της Ιερουσαλήμ καθώς και στην Ανώτατη Σχολή Κοινωνικών Επιστημών (EHESS) στο Παρίσι, η έννοια της ρομαντικής αγάπης, όπως την αντιλαμβανόμαστε σήμερα, είναι αποτέλεσμα πολιτισμικής κατασκευής, από τη λογοτεχνία και το Χόλιγουντ έως τις διαφημίσεις και τα media, όλα διαμορφώνουν ένα φαντασιακό στο οποίο η αγάπη είναι «όλα ή τίποτα». Αυτή η αφήγηση, όσο γοητευτική κι αν είναι, δεν αντανακλά πάντα την πολυπλοκότητα των ανθρώπινων σχέσεων.

Ψυχολογικές παρατηρήσεις – Η ανθρώπινη ικανότητα για πολλαπλή αγάπη

Η σύγχρονη ψυχολογία και οι μελέτες για την ανθρώπινη συναισθηματική σύνδεση δείχνουν πως ο εγκέφαλος είναι ικανός να νιώθει αγάπη για πολλαπλά άτομα ταυτόχρονα. Ο ψυχολόγος Robert Sternberg περιγράφει την αγάπη ως ένα τρίγωνο που περιλαμβάνει πάθος, οικειότητα και δέσμευση. Με βάση αυτή την προσέγγιση, δεν είναι απίθανο κάποιος να βιώνει έντονο πάθος για ένα πρόσωπο, συναισθηματική ασφάλεια με ένα άλλο και βαθιά οικειότητα με ένα τρίτο. Ή, σε κάποιες περιπτώσεις, η αγάπη να είναι εξίσου έντονη αλλά να εστιάζει σε διαφορετικές πτυχές της ζωής των εμπλεκομένων ατόμων.

Η αγάπη δεν είναι μονοδιάστατη. Δεν είναι κάτι στατικό που μοιράζεται σε ποσοστά. Δεν ισχύει ότι αν αγαπάς δύο ανθρώπους, δίνεις στον καθένα 50%. Κατά την ταπεινή μου γνώμη η αγάπη πολλαπλασιάζεται και μπορούμε να αγαπάμε 100% την/τον σύντροφό μας με διαφορετικό τρόπο.

Η κοινωνιολόγος Meg Barker, συγγραφέας και ανεξάρτητη ακαδημαϊκός, σημειώνει πως η αγάπη δεν είναι μια "ουσία" που μοιράζεται ποσοτικά, αλλά μια μορφή σχέσης που ενεργοποιείται διαφορετικά ανάλογα με το άτομο και το πλαίσιο. Το άτομο μπορεί να βιώνει εξίσου ισχυρή συναισθηματική σύνδεση με περισσότερα από ένα πρόσωπα, με διαφορετικές εκφράσεις και ανάγκες.

Πολυσυντροφικότητα

Το πολυσυντροφικό κίνημα (polyamory) το οποίο αναδύθηκε στις ΗΠΑ κατά τις δεκαετίες του 1990 και 2000, εισάγει μια ριζοσπαστική πρόταση που μας λέει ότι η αγάπη δεν είναι περιορισμένος πόρος. Η βασική αρχή του είναι πως η ερωτική και συναισθηματική σύνδεση με περισσότερους από έναν ανθρώπους είναι δυνατή και επιθυμητή, εφόσον υπάρχει διαφάνεια, συναίνεση και ηθική δέσμευση. Η δυνατότητα να αγαπά κανείς περισσότερα από ένα άτομα δεν θεωρείται ψυχολογικό πρόβλημα, αλλά μορφή αγάπης που υπερβαίνει τα κοινωνικά όρια.

Έρευνες, όπως εκείνη των Conley et al. (η Terri Conley είναι Αμερικανίδα κοινωνική ψυχολόγος επί του παρόντος αναπληρώτρια καθηγήτρια ψυχολογίας και σπουδών γυναικών και φύλου στο Πανεπιστήμιο του Μίσιγκαν), έχουν δείξει ότι τα άτομα σε πολυσυντροφικές σχέσεις συχνά αναφέρουν ίδια ή και μεγαλύτερη ικανοποίηση στις σχέσεις τους σε σύγκριση με τους μονογαμικούς συντρόφους.

Οι πολυσυντροφικές ταυτότητες συχνά στιγματίζονται, κυρίως λόγω της πολιτισμικής ηγεμονίας της μονογαμίας. Όπως και άλλες μορφές "μη κανονικών" σχέσεων (π.χ. ομοφυλοφιλία σε παλιότερες εποχές), η πολυσυντροφικότητα εκλαμβάνεται ως απειλή για την κοινωνική τάξη και την ηθική.

Από κοινωνιολογική άποψη, η αγάπη είναι επίσης μια μορφή συμβολικής ανταλλαγής. Κάθε σχέση βασίζεται σε έναν τύπο αλληλεξάρτησης και ταυτότητας. Το αν μπορεί ένα άτομο να αγαπήσει εξίσου έντονα δύο ή τρεις γυναίκες ή άνδρες εξαρτάται όχι μόνο από τη συναισθηματική του δυνατότητα, αλλά και από την κοινωνική του θέση, την εσωτερίκευση πολιτισμικών κανόνων, και τις ατομικές εμπειρίες δέσμευσης.

Προσωπική μαρτυρία και βιωματική συνείδηση

Ως γιατρός που έχει συνοδεύσει ανθρώπους σε πολύ προσωπικές στιγμές, από τον έρωτα έως την απώλεια, αλλά και ως άνθρωπος που έχει βιώσει την πολυπλοκότητα της αγάπης, μπορώ να πω με σιγουριά:
Η αγάπη δεν υπακούει πάντα σε κοινωνικές νόρμες. Έχω δει ανθρώπους να αγαπούν δύο πρόσωπα ταυτόχρονα, με ειλικρίνεια, πόνο, λαχτάρα και ευθύνη. Έχω υπάρξει ένας από αυτούς. Όχι από ανασφάλεια ή απληστία, αλλά επειδή η αγάπη με επισκέφτηκε — δύο φορές — αυθεντικά.

Στίγμα και κοινωνικά εμπόδια

Η ένταση του συναισθήματος δεν μπορεί να μετρηθεί ποσοτικά. Κάθε σχέση αναπτύσσει τη δική της δυναμική. Αυτό που κοινωνικά χαρακτηρίζεται ως αντιφατικό, ψυχολογικά μπορεί να βιώνεται ως αληθινό. Πολλοί άνθρωποι έχουν βιώσει ερωτικά διλήμματα που δεν οφείλονται σε αδυναμία απόφασης, αλλά σε αυθεντική διπλή ή τριπλή σύνδεση.

Οι γυναίκες που βιώνουν πολλαπλές ερωτικές σχέσεις στιγματίζονται εντονότερα από τους άνδρες, μια απόρροια της πατριαρχικής ηθικής, που εξακολουθεί να επιβάλλει έλεγχο στο σώμα και τη σεξουαλικότητά τους. Η «άτακτη γυναίκα» είναι ακόμη πολιτισμικά πιο κατακριτέα από τον «άτακτο άνδρα».

Αυτό το άνισο κοινωνικό βλέμμα μάς δείχνει ότι το πρόβλημα δεν είναι η πολλαπλή αγάπη, αλλά οι προκαταλήψεις γύρω από το πώς "πρέπει" να αγαπάμε. Η ιδέα ότι η "διπλή" αγάπη είναι προδοσία ή αδυναμία χαρακτηρίζει τη σκέψη πολλών. Κι όμως, ίσως η αδυναμία να βρίσκεται στην ανάγκη να περιορίζουμε το συναίσθημα σε καλούπια.

Επίλογος, προσωπική θέση

Μπορεί, λοιπόν, κανείς να αγαπήσει πραγματικά κι εξίσου έντονα δύο ή και τρεις γυναίκες;

Ναι, πιστεύω ότι μπορεί. Είναι βιολογικά, συναισθηματικά και πρακτικά εφικτό να αγαπάς πολλά άτομα ταυτόχρονα. Αλλά το αν θα λειτουργήσει εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τους ανθρώπους, τις αξίες και τις επικοινωνιακές δεξιότητες.

Η αγάπη, τελικά, δεν είναι ένα στατικό γεγονός, αλλά μια κοινωνική και διαπροσωπική διαδικασία, ανοικτή σε πολλαπλές εκδοχές και δυνατότητες. Είναι σχέση, είναι φροντίδα, είναι παρουσία.

Γιάννης Αρβανιτάκης

Παραπομπές

• Coontz, S. (2005). Marriage: A History. Viking.
• Illouz, E. (2007). Cold Intimacies: The Making of Emotional Capitalism.
• Sternberg, R. J. (1986). "A Triangular Theory of Love." Psychological Review.
• Barker, M. (2013). Rewriting the Rules. Routledge.
• Conley, T. D., et al. (2017). “The Satisfaction and Stability of Consensually Non-Monogamous and Monogamous Relationships.” Current Sexual Health Reports.

ΠΟΙΑ ΕΙΝΑΙ Η ΨΗΦΙΑΚΗ ΑΠΟΘΗΚΕΥΤΙΚΗ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑ ή Η ΧΩΡΗΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ ΜΑΣ και πως τη ΔΙΑΧΕΙΡΙΖΟΜΑΣΤΕ;

του Γιάννη Αρβανιτάκη

Φίλες και φίλοι,

ενώ η μειοψηφία των ισχυρών, με φθηνές έως ανύπαρκτες δικαιολογίες, βασανίζει, σκοτώνει και ξανασκοτώνει την πολυταλαιπωρημένη ''ειρήνη''...ενώ ένας πολεμοχαρής γείτονας με την παρέα του ουρλιάζουν και απειλούν να εισβάλουν στη Χώρα μας... ενώ οι φίλοι τους από τον Βορρά συνεχίζουν την εγκληματική τους δράση στην Ουκρανία και απειλούν με πυρηνικά... ενώ ο λεγόμενος υπερατλαντικός μας σύμμαχος και αφεντικό του πλανήτη, ως είθισται, συνιστά ίσες αποστάσεις... ενώ η άλλη, στην πραγματικότητα, ''ποτέ'' σύμμαχός μας Βρετανία κατέχει ένα 4+% περίπου του ελληνοκυπριακού εδάφους (αν δεν το ξέρετε, 253 τετραγωνικά χλμ. καταλαμβάνουν οι Βρετανικές Περιοχές Κυρίαρχων Βάσεων (SBAs - British Sovereign Base Areas) του

Ακρωτηρίου και της Δεκέλειας που παρέμειναν στη βρετανική δικαιοδοσία ως κυρίαρχο βρετανικό έδαφος, σύμφωνα με τη Συνθήκη Ίδρυσης ανεξάρτητης Κυπριακής Δημοκρατίας το 1960) ξαναφλερτάρει με την επιθετική Τουρκία, ώστε να έχει κι αυτή επιρροή/συμμετοχή στην Ανατολική Μεσόγειο... ενώ η πείνα θερίζει κόσμο… συν άλλα πολλά, άκρως ανησυχητικά γεγονότα, οδήγησαν τις σκέψεις μου στο φτωχό μυαλουδάκι μας... σ’ αυτό το αριστούργημα της φύσης που η ανικανότητά μας να αξιοποιήσουμε τις σχεδόν ανεξάντλητες δυνατότητες του ξεπερνά κάθε όριο!

Αίφνης ξαναθυμήθηκαν κάποιοι τη λέξη λογική... και δη την ''κοινή λογική''! Έτσι, την πετάνε κάπου, κάπου σε κανένα δημοσίευμα ή την ξεστομίζουν κάποτε σε κάποια συνέντευξη! 

Αυτή την ώρα υπάρχουν τουλάχιστον 27 εστίες συγκρούσεων ανά την υφήλιο και γύρω στα 2 δισεκατομμύρια άνθρωποι ζουν σε εμπόλεμες περιοχές... η εκμετάλλευση των συνανθρώπων μας σταματημό δεν έχει, οι πόλεμοι το ίδιο, η πείνα άλυτο πρόβλημα, ακρίβεια, πληθωρισμός, παιχνίδια με την ενέργεια, απειλές με πυρηνικά, και πάμε λέγοντας! Κι εγώ, ο κοινός θνητός, αναρωτιέμαι που βρίσκεται η λογική μέσα σ΄αυτόν τον κυκεώνα; 

Αχ αυτό το μυαλουδάκι βρε παιδιά! Η ζωή μας προίκισε μ’ ένα υπέροχο εργαλείο το οποίο, δυστυχώς, πολύ συχνά, δεν ξέρουμε πως να το χρησιμοποιήσουμε! Οι δυνατότητες του εγκεφάλου μας, για να μην πω απεριόριστες, είναι πράγματι περισσότερες απ’ όσες μπορούμε να φανταστούμε. Κατά την άφιξή μας στον κόσμο κανείς δεν φρόντισε να μας δώσει οδηγίες χρήσεως εγκεφάλου! Η λειτουργία του μυαλού βασίζεται στα δεδομένα που θα του χορηγηθούν και στις εμπειρίες που αποκτά όσο εξελίσσεται.

Στις συζητήσεις με φίλους, αλλά και σε κάποια άρθρα μου, αποκαλώ τον εγκέφαλο μας ''βιολογικό σκληρό δίσκο'', ο οποίος όταν ερχόμαστε στον κόσμο, διαθέτει μόνο ένα λειτουργικό σύστημα και μερικές αναγκαίες, προεγκατεστημένες βασικές εφαρμογές. Σ’ αυτή τη φάση η προσωπικότητά μας είναι εύπλαστη και συμπεριφέρεται σαν τα υγρά που παίρνουν τη μορφή του χώρου που θα τοποθετηθούν. Δεν ξέρουμε που ανήκουμε ούτε ποιοι είμαστε, δεν έχουμε ταυτότητα, δεν γνωρίζουμε ακόμη, αν είμαστε θηλυκά, αρσενικά ή άνευ γένους(!), λευκοί, μαύροι, έγχρωμοι, την εθνικότητά μας, τη θρησκεία μας, την πολιτική χροιά που θα αποκτήσουμε, τι σημαίνει εχθρός ή φίλος, με ποια κριτήρια θα πρέπει να παίρνουμε τις αποφάσεις μας... τι πάει να πει ΑΓΑΠΗ... και άλλα πολλά!

Οι ειδικοί λένε ότι η κληρονομικότητα επηρεάζει κατά ένα 25% τη διαμόρφωση της προσωπικότητας μας, ενώ το 75% αυτού που τελικά γινόμαστε, εξαρτάται από αλληλεπιδράσεις με το περιβάλλον. Με άλλα λόγια, και πάντοτε κατά την ταπεινή μου γνώμη, από τις εφαρμογές που εγκαθίστανται στον βιολογικό μας δίσκο, από τους γονείς μας, τους νηπιαγωγούς, τους δασκάλους, τους καθηγητές, τους διαμορφωτές της κοινής γνώμης και την κοινωνία που μας περιβάλλει στην πορεία του ατομικού μας γίγνεσθαι. Όσο μεγαλώνουμε, κι ας μου επιτραπεί η σκέψη, τα ΜΜΕ με τα κακόβουλα λογισμικά τους μας κάνουν συστηματική πλύση εγκεφάλου, ούτως ώστε να μας πείσουν όχι μόνο για την ορθότητα ή μη των όσων συμβαίνουν γύρω μας αλλά και των όσων πρόκειται να συμβούν. Αυτά και ιδιαίτερα η τηλεόραση, κρίνουν και καθορίζουν τις τύχες της ανθρωπότητας υποβάλοντας στον τηλεθεατή την δήθεν ορθότητα των πραγμάτων... κι αν μελλοντικά χρειαστεί, θα υπάρχει πάντα μια δικαιολογία στο συρτάρι τους(!)  

Μας υποδεικνύουν...από το τι πρέπει να φάμε, τι να πιούμε ή να φορέσουμε, μέχρι ποιο κόμμα ή ποιον πρέπει να ψηφίσουμε, ποιον να δικάσουμε ή να καταδικάσουμε, πότε να κηρύξουμε ή να δικαιολογήσουμε έναν πόλεμο και το τρενάκι συνεχίζει την πορεία του. Έτσι, εν καιρώ, ωριμάζουμε ανώριμα και γινόμαστε πειθήνια κοινωνικά ανθρωποειδή ρομποτάκια.

Φίλες και φίλοι, θέλω να τονίσω ότι με τα γραφόμενα μου δεν αναφέρομαι σε συνανθρώπους μας που έχουν γεννηθεί με κληρονομικές ή περιγεννητικές ανωμαλίες ούτε και σε άτομα τα οποία έχουν υποστεί εγκεφαλικές βλάβες από τραύματα ή άλλα παθολογικά αίτια.

Οι νευρώνες είναι τα κύτταρα που επεξεργάζονται και μεταδίδουν μηνύματα στον εγκέφαλο και οι συνάψεις είναι οι γέφυρες μεταξύ των νευρώνων που μεταφέρουν τα μεταδιδόμενα μηνύματα. Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι ένας νευρώνας έχει κατά μέσο όρο χίλιες συνδέσεις τη φορά. Ο συνολικός αριθμός των νευρώνων υπολογίζεται σε ένα δισεκατομμύριο. Πολλαπλασιάζοντας το δισεκατομμύριο επί χίλια, μας δίνει ένα εκατομμύριο gigabytes (GB).

Οι πληροφορίες που συλλέγουν οι αισθήσεις μας από τα ερεθίσματα του περιβάλλοντος μεταβιβάζονται διαμέσου νευρωνικών οδών στον εγκέφαλο ο οποίος, κατόπιν επεξεργασίας, αποφασίζει ποιες είναι διατηρητέες. Πάνω από το 90% των πληροφοριών θεωρούνται άχρηστες και απορρίπτονται. Ο ιππόκαμπος παίζει καθοριστικό ρόλο στον σχηματισμό της μνήμης. Αρχικά, τα δεδομένα αποθηκεύονται βραχυπρόθεσμα και εν συνεχεία παγιώνονται ως μακροπρόθεσμη μνήμη. Η αμυγδαλή εμπλέκεται σε συναισθηματικές αντιδράσεις που σχετίζονται με τις αναμνήσεις.

Λέγεται ότι ο εγκέφαλός μας μπορεί να αποθηκεύσει τόσες πληροφορίες όσες 300 χρόνια συνεχούς τηλεοπτικής μετάδοσης. Δεν ξέρω κατά πόσον οι υπολογισμοί αυτοί είναι ορθοί, πάντως, αναμφίβολα, εντυπωσιάζουν. Ωραία, σκέφτεται πάλι ο Γιαννάκης, αποθήκευσα όλες τις εγκυκλοπαίδιες και όλες τις επιστήμες του κόσμου...που και πως τις εφαρμόζω όμως, εδώ κρύβεται το μυστικό! 

Η πλειοψηφία των ατόμων που διαθέτουν έναν αρκετά νέο υπολογιστή, tablet ή smartphone, είναι οικείοι με τους όρους "megabytes" και "gigabytes" κτλ.

Η ικανότητα αποθήκευσης πληροφοριών του ανθρώπινου εγκεφάλου, στον μέσο ενήλικα, εκτιμάται ότι ανερχεται σε τρισεκατομμύρια bytes. Σε μια μελέτη του Stanford, αναφέρεται ότι μόνο ο εγκεφαλικός φλοιός έχει 125 τρισεκατομμύρια συνάψεις. Σε μια άλλη μελέτη, αναφέρθηκε ότι 1 σύναψη μπορεί να αποθηκεύσει 4,7 bit πληροφοριών.

Η χωρητικότητα αποθήκευσης μνήμης, μόνο στον εγκεφαλικό φλοιό, αντιστοιχεί σε μια ποσότητα άνω των 74 Terabyte.

Σύμφωνα με ένα άρθρο του 2010 στο Scientific American, η χωρητικότητα μνήμης του ανθρώπινου εγκεφάλου ανέρχεται στα 2,5 petabytes (PB). Ως αριθμός, ένα "petabyte" αντιστοιχεί σε 1024 terabytes (TB) ή ένα εκατομμύριο gigabytes (GB). Εντούτοις, ο υπολογισμός μπορεί να μην είναι τόσο απλός όσο φαίνεται. Ο εγκέφαλος μας έχει να εκτελέσει πολυπλοκότερες εργασίες από την απλή αποθήκευση πληροφοριών. Μια πρόσφατη μελέτη υπολόγισε έτσι τη χωρητικότητα σε 1 PB αφού έλαβε υπόψη πολλούς διαφορετικούς παράγοντες.

Για αναλογισθείτε τον όγκο των πληροφοριών που επεξεργάζεται ο εγκέφαλός μας όσο ζούμε! Ποιες εξ αυτών είναι χρήσιμες/πολύτιμες και πρέπει να διαφυλαχθούν και ποιες να απορριφθούν;

Με τις παρακάτω συγκρίσεις μπορείτε να αντιληφθείτε καλύτερα την τεράστια αποθηκευτική ικανότητα του εγκεφάλου μας.

Η χωρητικότητα μνήμης, π.χ., των σημερινών έξυπνων τηλεφώνων σε gigabytes, ανέρχεται στα 32GB, 64GB, 128GB, 256GB ή περισσότερα.

Οι περισσότερες ψηφιακές τοστιέρες έχουν περισσότερη υπολογιστική ισχύ από ό,τι είχε το διαστημόπλοιο Apollo 11. Ένα smartphone μέσης δυναμικότητας είναι κυριολεκτικά έτη φωτός μπροστά από τον υπολογιστή που καθοδηγούσε και έλεγχε το προαναφερθέν διαστημόπλοιο.

Μερικά άτομα, μολονότι γεννήθηκαν με έναν φυσιολογικό βιολογικό σκληρό δίσκο, δεν κατάφεραν να λειτουργήσουν ποτέ σωστά λόγω ελαττωματικών λογισμικών.

Επίσης, κάποιοι, αν και κατ' αρχήν φυσιολογικοί, φαίνεται πως στην πορεία της ζωής τους, χάνουν την ομαλή υφή της ζελατινώδους μάζας του εγκεφάλου η οποία είτε πουτιγκοποιείται (ουδείς συσχετισμός με τον Πούτιν...η πουτινγκοποίηση... εντελώς τυχαίο το λογοπαίγνιο), είτε αντικαθίσταται από ένα κενό. Άλλοι πάλι, κατά τη διάρκεια της θητεία τους, αδρανοποιούν, οικειοθελώς, την επικοινωνία των συνάψεων με τους νευρώνες τους ή θέτουν τον σκληρό δίσκο σε κατάσταση ετοιμότητας ‘stand by‘ για να κάνουν, μετά τη λήξη, επανεκκίνηση χωρίς αναβάθμιση (update), ελπίζοντας να επανακτήσουν την προηγούμενη λειτουργηκότητα... αν ποτέ είχαν κάποια!

Τώρα βέβαια, επειδή οι συνάψεις στον ανθρώπινο εγκέφαλο είναι δικτυωμένες όπως τα ηλεκτρονικά κυκλώματα στους υπολογιστές, υπολογίζω ότι δεν θα είναι δύσκολο να βραχυκυκλώνουν κάπου, κάπου, οπότε δικαολογείται, μερικοί εξ ημών, να δυσλειτουργούν κατά κάποιον τρόπο! Το επάγγελμα του νευρωνικού ηλεκτρολόγου δεν έχει εφευρεθεί ακόμη...

Τώρα, ποιοι είναι αυτοί οι άνθρωποι; Δεν νομίζω ότι χρειάζεται ιδιαίτερη σκέψη! Η φαντασία είναι ελεύθερη...ή μήπως κι αυτή μας την έχουνε κλέψει;

Αυτά φίλες και φίλοι...

Γιάννης Αρβανιτάκης

ΠΗΓΕΣ

https://optimistminds.com/what-is-the-storage-capacity-of-the-human-brain/https://www.cnsnevada.com/what-is-the-memory-capacity-of-a-human-brain/https://neurotray.com/can-your-brain-get-full/

ΓΗΡΑΣ – ΑΝΤΙΓΗΡΑΝΤΙΚΑ –ΥΓΙΗΣ ΓΗΡΑΝΣΗ

ΡΑΠΑΜΥΚΙΝΗ, ΜΕΤΦΟΡΜΙΝΗ

Είναι δυνατή η φυσική αθανασία; Υπάρχουν όρια στο πόσο μπορεί να ζήσει ένας οργανισμός;

του Γιάννη Αρβανιτάκη

Φίλες και φίλοι σας χαιρετώ!  

Σίγουρα έρχονται στιγμές που νιώθετε τις αρθρώσεις και τα κοκκαλάκια σας να τρίζουν ή την καρδούλα σας να φτερουγίζει μέσα στο κλουβί της και να σας τσιμπάει λιγάκι ή το μυαλουδάκι σας να κάνει καρουσέλ, να κόβετε η αναπνοή σας, τα σκαλιά να σας φαίνονται ατελείωτα... είτε να ψάχνετε μια λέξη και να μην την βρίσκετε...κι άλλα πολλά!

Όλα αυτά έχουν να κάνουν με τα πλοκάμια του χρόνου που κατά καιρούς μας σφίγγουν κάπως πιο έντονα...ούτως ώστε να μας προσγειώνουν στην πραγματικότητα! Ο χρόνος όμως είναι πονηρός παιδιά, ενδιάμεσα λασκάρει λιγάκι το σφίξιμο για

Το κείμενο της γελοιογραφίας είναι
ελεύθερα μεταφρασμένο από εμένα.

νομίσουμε πως ξεφύγαμε...παίζει όμως παιχνιδάκια μαζί μας...και να’τος πάλι απρόσκλητος στο σβέρκο μας!

Σύμφωνα με την συναρπαστική και πολλές φορές τραγική μυθολογία μας, η θεά Ηώς ερωτεύθηκε τον Τρώα πρίγκιπα Τιθωνό, τον απαγάγει μαζί με τον Γανυμήδη (άλλη όμως ιστορία αυτός) και ζητά από τον Δία να τον κάνει αθάνατο, ξεχνά όμως να του αναφέρει την αιώνια νεότητα. Έτσι, καθώς περνούν τα χρόνια, ο Τιθωνός βυθίζεται στο γήρας ενώ η γλυκιά μας Ηώ που παρέμεινε αλώβητη από τις μαχαιριές του χρόνου, δεν μπορούσε να τον βλέπει σ’ αυτά τα χάλια. Τελικά, οι θεοί τον λυπήθηκαν και τον μεταμόρφωσαν σ’ ένα ένα ζαρωμένο φλύαρο έντομο, τον τέττιγα, κοινώς τζίτζικα. Κατά μία άλλη εκδοχή, η Ηώς τον κλείνει σε ένα θάλαμο του ουράνιου παλατιού της, όπου ακουγόταν η αδύναμη φωνή του να εκλιπαρεί για τον θάνατο...

Φίλες και φίλοι, σε 10 χρόνια περίπου, 1 στους 6 ανθρώπους στον κόσμο θα είναι 60 ετών και άνω. Το μερίδιο των ατόμων άνω των 60, που αριθμούσε 1 δισεκατομμύριο το 2020, θα ανέλθει στο 1,4 και μέχρι το 2050 ο παγκόσμιος πληθυσμός των ανθρώπων 60 ετών και άνω θα έχει διπλασιαστεί (2,1 δισεκατομμύρια). Το 2020, ο αριθμός των ατόμων ηλικίας 60 ετών και άνω υπερτερούσε των παιδιών κάτω των 5 ετών.
Στο διάστημα μεταξύ 2020 έως 2050 τα άτομα 80 ετών και άνω αναμένεται να έχουν φθάσει στα 426 εκατομμύρια περίπου, ήτοι τρεις φορές επάνω απ’ ό,τι είναι σήμερα.

Από την άλλη πλευρά, ο συνεχιζόμενη αύξηση του προσδόκιμου χρόνου ζωής προμηνύει εκτόξευση του αριθμού των ανθρώπων που θα πάσχουν από γεροντικά σύνδρομα, τα οποία συνοδεύονται από σημαντικές επιβαρύνσεις στα κοινωνικο-οικονομικά συστήματα, καθώς και στα συστήματα υγειονομικής περίθαλψης παγκοσμίως.

Μια μεγάλη μερίδα των φίλων μου, εμού συμπεριλαμβανομένου, διανύουμε ήδη την 4η φάση της ζωής μας...ελπίζοντας να ζήσουμε όλοι μας ακόμη μερικά όμορφα, ήρεμα και πολύχρωμα ηλιοβασιλέματα!

''Αχ και να ήμουν πάλι 20 χρονών!’’, μια πολυακουσμένη φράση μεταξύ γηραζόντων και γερόντων. ‘’Να‘ταν τα νιάτα δυο φορές..’’, τραγουδούσε ο Φώτης Πολυμέρης το 1949... ''Πού’ναι τα χρόνια, ωραία χρόνια..'', ο Νταλάρας το 1969... ''Να ‘χα τα χρόνια σου, αχ και να τά’χα..’’, ο Σταμάτης Κόκοτας το 1973... κ.ο.κ.

Σε πολλούς πολιτισμούς η ιστορία είναι γεμάτη με τα όνειρα της αιώνιας νεότητας, αλλά η πραγματική έρευνα για τη μακροζωία ξεκίνησε μόλις τον 20ό αιώνα. Τρέχουν τώρα και ψάχνονται οι επιστήμονες/ερευνητές για να βρουν έναν τρόπο

να φρενάρουν...αν όχι να σταματήσουν την περίφημη απόπτωση των κυττάρων, με απλά λόγια, την διεργασία προγραμματισμένου κυτταρικού θανάτου που παρατηρείται σε πολυκύτταρους οργανισμούς. Ο μέσος ενήλικας άνθρωπος χάνει 50 έως 70 δισεκατομμύρια κύτταρα κάθε μέρα λόγω της απόπτωσης. Ο αντίστοιχος αριθμός απώλειας για ένα 8 έως 14 ετών παιδί ανέρχεται στα 20-30 δισεκατομμύρια κύτταρα περίπου.
Όταν ξεκινήσει η απόπτωση ενός κυττάρου, δεν είναι πλέον αναστρέψιμη. Η απόπτωση σηματοδοτείται/ενεργοποιείται από πολλούς εξωκυτταρικούς και ενδοκυτταρικούς παράγοντες όπως π.χ. θερμότητα, ακτινοβολία, ιογενείς λοιμώξεις, στέρηση θρεπτικών ουσιών, υποξία κ.τ.λ.
Ο κυτταρικός θάνατος είναι απαραίτητος για τη ρύθμιση του αριθμού των κυττάρων. Τα καρκινικά κύτταρα προβάλλουν αντίσταση στην απόπτωση με αποτέλεσμα τον ανεξέλεγκτο πολλαπλασιασμό τους.

Ενώ η μετατόπιση της κατανομής του πληθυσμού μιας χώρας προς μεγαλύτερες ηλικίες ξεκίνησε σε χώρες υψηλών εισοδημάτων, είναι πλέον οι χώρες χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος που βιώνουν τη μεγαλύτερη αλλαγή. Υπολογίζεται ότι μέχρι το 2050, το 80% των ηλικιωμένων θα ζει σε χώρες χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος.

Η γήρανση είναι το αποτέλεσμα της συσσώρευσης μοριακών και κυτταρικών βλαβών οι οποίες με την πάροδο του χρόνου οδηγούν στη σταδιακή μείωση των σωματικών και πνευματικών ικανοτήτων του ατόμου, στη βαθμιαία επιδείνωση της λειτουργικότητας του ανοσοποιητικού συστήματος, δηλαδή της ικανότητας του ξενιστή να ανταποκρίνεται σε λοιμώξεις καθώς και στην ανάπτυξη μακροπρόθεσμης ανοσολογικής μνήμης, ειδικά μετά από εμβολιασμούς, σε αυξανόμενο κίνδυνο ασθένειας και τελικά στον θάνατο.

Τα άτομα προχωρημένης ηλικίας εμφανίζουν συχνά πολύπλοκες νοσηρές καταστάσεις που λέγονται γηριατρικά σύνδρομα και τα οποία, πολλές φορές, είναι συνέπεια διαφόρων υποκείμενων παραγόντων όπως λ.χ. ευπάθεια, ακράτεια ούρων, πτώσεις, παραλήρημα, έλκη πίεσης κ.α.

Πέρα από τις βιολογικές αλλαγές, η γήρανση συνδέεται συχνά με μεταβάσεις της ζωής σε άλλα κοινωνικά επίπεδα, όπως η συνταξιοδότηση, η μετεγκατάσταση σε πιο κατάλληλη στέγαση και ο θάνατος φίλων και συντρόφων.

Υγιής Γήρανση

Τι σημαίνει ο όρος ηλικιωμένος; Η φυσιογνωμική εμφάνιση και η ημερολογιακή ηλικία δεν αρκούν για να κρίνουμε. Τυπικός όρος ''ηλικιωμένος'', δεν υπάρχει. Μερικοί 80ρηδες έχουν σωματικές και πνευματικές ικανότητες παρόμοιες με πολλούς 30ρηδες. Αρκετοί νεότεροι συνάνθρωποί μας βιώνουν σημαντική μείωση των δυνατοτήτων τους σε πολύ μικρότερες ηλικίες.

Στις 12 Νοεμβρίου 2016 είχα δημοσιεύσει ένα μεγαλούτσικο άρθρο μου γύρω από τα γεράματα και την γήρανση αναφερόμενος, μεταξύ άλλων, στις επιπτώσεις ποικίλων φυσικών και κοινωνικών παραγόντων στη διαμόρφωση μιας υγιούς, ενεργού και επιτυχημένης γήρανσης. Το άρθρο παραμένει επίκαιρο και αν δεν το έχετε διαβάσει, πιστεύω ότι αξίζει τον κόπο να το κάνετε, (https://iarvan-hellas.blogspot.com/2016/11/blog-post.html).

Η Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών κήρυξε την περίοδο 2021-2030 ως Δεκαετία Υγιούς Γήρανσης και ζήτησε από τον ΠΟΥ να ηγηθεί της εφαρμογής, με στόχο την μείωση των

ανισοτήτων στον τομέα της υγείας και την βελτίωση της ζωής των ηλικιωμένων, των οικογενειών τους, καθώς επίσης των κοινοτήτων τους, διαμέσου συλλογικής δράσης, εστιάζοντας στα κάτωθι σημεία:

1. Αλλαγές στον τρόπο σκέψης, συναίσθησης και ενέργειας προς την ηλικία και τη γήρανση.
2. Ανάπτυξη μεθόδων που προάγουν τις ικανότητες των ηλικιωμένων.
3. Παροχή ολοκληρωμένης φροντίδας και υπηρεσίες πρωτοβάθμιας υγείας με επίκεντρο τα ηλικιωμένα άτομα.
4. Παροχή πρόσβασης σε ποιοτική μακροχρόνια περίθαλψη για τα ηλικιωμένα άτομα που την έχουν ανάγκη.
https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/ageing-and-health

Πάμε παρακάτω...
Επιστημονικές μελέτες υποδεικνύουν ότι η ανθρώπινη ικανότητα να περιέλθει σε χειμερία νάρκη μπορεί να βρίσκεται μέσα στο DNA μας! Μια πολύ παλιά λειτουργία των θηλαστικών, που έχουμε χάσει στην πορεία, αλλά θα μπορούσαμε να επανακτήσουμε κάποτε!
Σύμφωνα με τους ερευνητές, οι μεταβολικές λειτουργίες της χειμερίας νάρκης θα μπορούσαν να μας βοηθήσουν να ξεκλειδώσουμε τα μυστικά της μακροζωίας και τους μηχανισμούς αντιγήρανσης στους ανθρώπους.
Εάν οι χειμερινοί ύπνοι μπορούν να επιδιορθώσουν τις βλάβες του DNA και να αντιμετωπίσουν το μεταβολικό στρες, η κατανόηση αυτών των μηχανισμών μπορεί να βοηθήσει στην επαναφορά του οργανισμού στην κατάσταση προτού υποστεί τη ζημιά.
https://www.inverse.com/science/what-animal-hibernation-can-reveal-about-longevity

Αυτό που μας διαφοροποιεί από τις υπόλοιπες υπάρξεις του πλανήτη μας είναι απλούστατα το DNA μας. Στις μελέτες του DNA έχουν εντοπιστεί γονίδια που επηρεάζουν τη γήρανση και τη μακροζωία σε ένα ευρύ φάσμα ειδών, συμπεριλαμβανομένων των ανθρώπων.
Για παράδειγμα, σύμφωνα με τους ερευνητές, εκτιμάται ότι ο καρχαρίας της Γροιλανδίας ζει από 250 έως 500 χρόνια! Εν αντιθέσει το μοναδικό είδος μύγας Dolania americana που απαντάται στις νοτιοανατολικές Ηνωμένες Πολιτείες έχει προσδόκιμο ζωής 5 λεπτών!

Τις τελευταίες δύο δεκαετίες, οι επιστήμονες ανακάλυψαν μοριακούς μηχανισμούς που εμπλέκονται στη διαδικασία της γήρανσης και που επιτρέπουν την παρέμβαση, επιβράδυνση ή και την αντιστρεψιμότητα αυτής.

Οι μελετητές έχουν ήδη δείξει ότι μπορούν να παρατείνουν τη διάρκεια ζωής σε ζύμες, σκουλήκια, μύγες και ποντίκια, οπότε γιατί όχι σε σκύλους ή ανθρώπους;

Οι πλειονότητα των ερευνητών που ασχολείται με την βιολογία της γήρανσης ελπίζουν να παρατείνουν το προσδόκιμο ζωής όχι μόνο χρονολογικά αλλά και ποιοτικά. Δεν στοχεύουν στην αθανασία, αλλά σε μια περίοδο κατά την οποία οι άνθρωποι θα παραμένουν ακμαίοι και απαλλαγμένοι από ασθένειες, περιορισμό του χρόνου γηρατειών και προσθήκη μιας ή δύο δεκαετιών ζωής. Άλλωστε, τι νόημα έχει η ζωή, αν ο άνθρωπος φθάσει έναν μέσον όρο ζωής 100 ετών, εκ των οποίων όμως, τα 10-15 τα περνά κατάκοιτος σ’ ένα γηροκομείο, να μη θυμάται τίποτα και να μη γνωρίζει που βρίσκεται!

Η συμβατική άποψη είναι ότι το γήρας είναι απλώς μια αναμενόμενη βιολογική διαδικασία της ζωής, ενώ για μια ασθένεια, όπως π.χ. ο καρκίνος, θεωρείται ότι κάτι πήγε στραβά στην πορεία.

Εν τω μεταξύ, ενώ οι προνομιούχοι κάτοικοι στις πλούσιες χώρες θα εξακολουθούν να απολαμβάνουν τα αγαθά που θα τους προσφέρουν τα επιτεύγματα και οι εξελίξεις στον τομέα της ιατρικής, όσοι ζουν στις αναπτυσσόμενες χώρες, εκτός κάποιων εξαιρέσεων, θα συνεχίζουν να πεθαίνουν, συγκριτικά νέοι, αρκούμενοι στα ψίχουλα που θα τους παρέχουν οι εκάστοτε υγειονομικές υπηρεσίες.

Μελλοντικές αντιγηραντικές υποσχέσεις...

1. Ραπαμυκίνη ή Σιρόλιμους
Η ραπαμυκίνη απομονώθηκε το 1972 από το βακτήριο Streptomyces hygroscopicus που βρέθηκε στο νησί του Πάσχα, aka Rapa Nui, εξ ου και η ονομασία.

Το φάρμακο, που αναπτύχθηκε ως ανοσοκατασταλτικό, χορηγείται για την πρόληψη της απόρριψης οργάνων μετά

από μεταμόσχευση. Ήταν στις αρχές δεκαετίας του 2000 όταν διαπιστώθηκε ότι παρατείνει σημαντικά τη διάρκεια ζωής των σκουληκιών, των φρουτομυγών, της μαγιάς και των ποντικών.

Η ραπαμυκίνη δρα αναστέλλοντας την πρωτεΐνη mTOR (mechanistic target of rapamycin - μηχανιστικός στόχος της ραπαμυκίνης), η οποία αποτελεί μέρος μιας οδού σηματοδότησης που επηρεάζει τη γήρανση των ανωτέρω οργανισμών.

Σ’ ένα πείραμα, οι ερευνητές χορήγησαν ραπαμυκίνη σε μικρές δόσεις, σε μια ομάδα ποντικών 20 μηνών, η ηλικία των οποίων αντιστοιχεί μ΄αυτήν ενός συνταξιούχου ατόμου. Μετά τρεις μήνες σταμάτησαν τη χορήγηση του φαρμάκου και περίμεναν να δουν πότε θα πεθάνουν. Σημειωτέον ότι το προσδόκιμο ζωής των ποντικών είναι 30 μήνες περίπου. Στα ποντίκια που χορηγήθηκε ραπαμυκίνη παρατηρήθηκε, κατά μέσον όρο, παράταση ζωής 3 μηνών. Ο τελευταίος επιζών πόντιξ πέθανε πάνω από δύο χρόνια μετά την έναρξη του πειράματος, σε ηλικία 3 ετών και 8 μηνών - ισοδύναμο με 140 ανθρώπινα χρόνια περίπου!

Σ’ αυτόν τον τομέα η ραπαμυκίνη δεν έχει δοκιμαστεί σε ανθρώπους, αλλά λαμβάνοντας υπ’ όψιν τις βιολογικές ομοιότητες μεταξύ ποντικών και ανθρώπων, πολύ πιθανόν να ισχύει και για εμάς. Πάντως κλινικές μελέτες με ανθρώπους για να διαπιστώσουμε αν παρατείνεται η ζωή μας απαιτεί δεκαετίες και προφανώς, κάτι τέτοιο είναι σχεδόν αδύνατο.

Εν τω μεταξύ, πολλοί βιογεροντολόγοι βλέπουν στην ραπαμυκίνη και σε παρόμοια φάρμακα, την καλύτερη ελπίδα που έχουμε για φαρμακολογική επιβράδυνση της διαδικασίας γήρανσης.

Ελπίδες; ...ΕΑΝ στο μεσοδιάστημα δεν φαγωθούμε μεταξύ μας ή αν δεν ξεπεταχτεί κάποιος νέος, δύσκολα αντιμετωπίσιμος ιός, για να μας εξολοθρεύσει ή αν η ανθρωποκινούμενη κλιματική αλλαγή δεν καταστρέψει τον πλανήτη μας και υποχρεωθούμε να επιβιώνουμε σε γυάλες...ή...ή...ή...😟

Πάντως, μετά από την ανακοίνωση της ανακάλυψης των δυνατοτήτων παράτασης ζωής που υπόσχεται η ραπαμυκίνη, κι αφού το φάρμακο είναι συνταγογραφούμενο ως ανοσοκατασταλτικό, πολλοί συνάνθρωποι μας, λάτρεις της αντιγήρανσης, βρίσκουν τρόπους να το προμηθεύονται από το ζοφερό διαδίκτυο, από κάποια φαρμακεία του εξωτερικού με αμφισβητούμενο κύρος ή από προμηθευτές του υπόκοσμου. Δε λέω, πολλά ξένα χάπια είναι καλά, άλλα όμως όχι, οπότε μερικές φορές, αναπόφευκτα, να έχουμε σοβαρές συνέπειες. Τα χάπια αμφιβόλου προέλευσης μπορεί να είναι πλαστά, μολυσμένα, ανασφαλή ή όλα μαζί. Μπορούν να σας αρρωστήσουν, να οδηγήσουν σε επικίνδυνες αλληλεπιδράσεις με άλλα φάρμακα που ίσως παίρνετε, ακόμη και να σας σκοτώσουν.

Αν λοιπόν παιδιά, καμια φορά διαπιστώσετε, ότι η/ο συνομήλικη/ος κολλητή/ός σας δεν αλλάζει πολύ εμφανισιακά, ξεχειλίζει ενέργεια, πατά εδώ και βρίσκεται εκεί,

ενώ εσείς νιώθετε τα πόδια σας να βαραίνουν, τα κοκκαλάκια σας να μη σας ανήκουν, το δερματάκι σας να ζαρώνει και κρέμεται, έ, τότε... κάτι τρέχει στα γύφτικα...😏...Μήπως η ραπαμυκίνη;

θα μπορούσαν βέβαια να έχουν δίκαιο, και ενώ εμείς ακολουθούμε πιστά το πεπρωμένο μας, οι τολμήσαντες θα κυκλοφορούν μεταξύ μας απολαμβάνοντας την βελτιωμένη λειτουργία της καρδιάς του εγκεφάλου κ.ο.κ.

Ωστόσο, μολονότι η ραπαμυκίνη είναι ένα φάρμακο εγκεκριμένο από τον FDA που χορηγείται σε εκατομμύρια ασθενείς, ορισμένοι επιστήμονες πιστεύουν ότι προκαλεί επιβλαβείς μεταβολικές αλλαγές ή ακόμη και διαβήτη, ως εκ τούτου, δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί με ασφάλεια ως αντιγηραντικό στον άνθρωπο.

Μετφορμίνη...ως αντιγηραντικό; Είναι για όλους;
Η μετφορμίνη είναι ένα πολύ γνωστό φάρμακο σε άτομα που πάσχουν από σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 καθώς και στους συγγενείς τους.

Η ιστορία της μετφορμίνης συνδέεται με το φυτό Galega officinalis, ένα παραδοσιακό φυτικό φάρμακο τον οποίο φαίνεται να χρησιμοποιείται στην Ευρώπη από τον Μεσαίωνα, αλλά και στην αρχαία Αίγυπτο.
Το φυτό είναι πλούσιο σε γουανιδίνη, της οποίας η υπογλυκαιμική δράση αποδείχθηκε το 1918. Η μετφορμίνη και παράγωγα της γουανιδίνης, χρησιμοποιήθηκαν για τη θεραπεία του διαβήτη τη δεκαετία του 1920 και του 1930, αλλά λόγω τοξικότητας και της ολοένα αυξανόμενης διαθεσιμότητας της ινσουλίνης, η χρήση τους διεκόπη. Την δεκαετία του 1940, στις έρευνες για αντιελονοσιακά φάρμακα, η μετφορμίνη βγαίνει πάλι από το μπαούλο και διαπιστώνεται εκ νέου η υπογλυκαιμική της ιδιότητα. Το 1957 ο Γάλλος γιατρός Jean Sterne άρχισε να την χρησιμοποιεί στη θεραπεία του διαβήτη.

Πάντως, η μετφορμίνη είναι ένα παρεξηγημένο φάρμακο και δεν έλαβε τότε τη δέουσα προσοχή. Θυμάμαι, στα φοιτητικά μου χρόνια, να μας διδάσκουν ότι λόγω υψηλού κινδύνου γαλακτικής οξέωσης, ήταν επικίνδυνη η χρήση του. Στην πραγματικότητα όμως, υπεύθυνα για τη ζημιά ήταν τα αδελφάκια της μετφορμίνης, ήτοι η φαινφορμίνη και η βουφορμίνη.

Έτσι, εν καιρώ, η μετφορμίνη έπεισε τον επιστημονικούς κύκλους για τις δυνατότητές της και από το 1995 περίπου αποτελεί το φάρμακο πρώτης επιλογής για την αντιμετώπιση του τύπου 2 διαβήτη παγκοσμίως.

Μέχρι σήμερα ένας αυξανόμενος αριθμός μελετών έχει δείξει ότι η μετφορμίνη μπορεί να φρενάρει τη γήρανση και να καθυστερήσει την εμφάνιση ασθενειών που σχετίζονται με την ηλικία, όπως:

1. Μακροπρόθεσμα καρδιαγγειακά οφέλη, τα οποία διαπιστώθηκαν ήδη το 1998, από την Προοπτική Μελέτη Διαβήτη του Ηνωμένου Βασιλείου (UKPDS, UK Prospective Diabetes Study).
2. Αποτελεσματικότητα εναντίον διαφόρων καρκίνων, συμπεριλαμβανομένων αυτών του πνεύμονα, του ήπατος, του παγκρέατος, του μαστού, του παχέος εντέρου και του προστάτη.
3. Παρέμβαση στην παθογένεση της νόσου του Πάρκινσον, διατηρώντας τους νευρώνες, μειώνοντας τη φλεγμονή και προστατεύοντας τις λειτουργίες των μιτοχονδρίων. Είναι μια πολλά υποσχόμενη θεραπεία για τη νόσο του Πάρκινσον, αλλά απαιτούνται ακόμη περαιτέρω μελέτες για την κατανόηση της επίδρασης και της δοσολογίας.
4. Ευεργετικά αποτελέσματα της μετφορμίνης έχουν παρατηρηθεί επίσης σε άτομα πάσχοντα από λιπώδη ηπατοπάθεια μη αλκοολικής αιτιολογίας και σκλήρυνση κατά πλάκας.

Αν και οι τρέχουσες μελέτες βλέπουν στη μετφορμίνη ένα υποσχόμενο αντιγηραντικό φάρμακο, εξακολουθούν να υπάρχουν ανησυχίες που πρέπει να διερευνηθούν κι αυτό δεν ισχύει μόνο για τη μετφορμίνη αλλά γενικά για την έρευνα άλλων ουσιών καθώς και για τους μηχανισμούς αντιγήρανσης.

Καταλήγοντας, αν και η ιδέα παράτασης ζωής στο σύνολό της, διαμέσου αναστολής των παθήσεων της προχωρημένης ηλικίας, είναι πολύ δελεαστική, το ερώτημα των μακροχρόνιων παρενεργειών από τη χρήση αντιγηραντικών φαρμάκων παραμένει ανοικτό. Απαντήσεις θα πάρουν οι απόγονοι μας μετά από δεκαετίες.

ΥΓ – Επειδή ο αγαπημένος μου φίλος Λάκης θέλει πάντα ένα αισιόδοξο τέλος, με..."Happy End"…λέω να του δωρίσω χαπάκια ραπαμυκίνης...για ένα χρόνο😉...

Γιάννης Αρβανιτάκης

ΠΗΓΕΣ
https://www.newscientist.com/definition/rapamycin/
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/28776081/
https://www.protothema.gr/ugeia/article/718833/-metformini-i-aspirini-tou-21ou-aiona/
https://www.gowinglife.com/is-hibernation-the-secret-to-human-longevity/
https://www.inverse.com/science/what-animal-hibernation-can-reveal-about-longevity
https://www.britannica.com/science/aging-life-process/Anti-aging-and-longevity-research
https://www.menshealth.com/health/a28440858/anti-aging-rapamycin/
https://www.protagon.gr/epikairotita/sti-groilandia-kykloforei-karxarias-etwn-300-isws-kai-500-44342119867
https://en.wikipedia.org/wiki/Greenland_shark
https://www.zooportraits.com/animal-longevity/#:~:text=According%20to%20the%20longevity%20records,found%20across%20South%20East%20Asia.
https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1002/agm2.12135 https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC7990352/

ΒΙΤΑΜΙΝΗ Β17 (ΑΜΥΓΔΑΛΙΝΗ, ΛΑΕΤΡΙΛΗ) 
του Γιάννη Αρβανιτάκη

Φίλες και φίλοι,

Πριν από λίγο διάβασα την ανάρτηση μιας διαδικτυακής φίλης με τον τίτλο: «Βιταμίνη Β17: Η πιο δυνατή αντικαρκινική ουσία της γης;»

Αν και κάθε φορά λέω στον εαυτό μου πως δεν πρόκειται ν’ αντιδράσω μετά την ανάγνωση παρόμοιων άρθρων, αυτήν την φορά θεώρησα υποχρέωσή μου να γράψω μερικές ενημερωτικές γραμμές για την βιταμίνη Β17 (αμυγδαλίνη, λαετρίλη ή laetrile αγγλιστί, καθώς και υπό τις

ονομασίες νιτριλοσίδη, πουρασίνη ή nitriloside, purasin στα αγγλικά, από κάποιες ιστοσελίδες), η οποία σημειωτέον, δεν είναι καν βιταμίνη! Την ονόμασαν απλώς έτσι για ν’ αποφευχθούν οι νομοθετικές διατάξεις περί φαρμάκων.

Ήδη, στις 2 Σεπτεμβρίου 2017, είχα δημοσιεύσει ένα άρθρο μου υπό τον τίτλο «Παραπλανητικές αναρτήσεις/δημοσιεύσεις/αναπαραγωγές ιατρικού περιεχομένου» (https://iarvan-hellas.blogspot.gr/2017/09/fb.htm), το οποίο, κατά την ταπεινή μου γνώμη, δεν θα πάψει να παραμένει επίκαιρο! Όσοι ενδιαφέρεστε και δεν το έχετε διαβάσει ακόμη...αφιερώστε λίγο χρόνο!

Περίπατοι στην κοιλάδα των αναμνήσεων 
Εἰς τὴν Πόλιν – (Is-tan-bul)

του Γιάννη Αρβανιτάκη
Μέρος πέμπτο        -        ''ΤΑ  ΚΑΛΑΝΤΑ''

Φίλες και φίλοι,
σύντομα συμπληρώνεται άλλη μια στροφή της γης γύρω από τον ήλιο! Τις ''επιτυχίες'' ή μάλλον λάθος έκανα πάλι…τις ''υποκρισίες'' εννοούσα, της πολιτικής και γενικά της δικής μας και παγκόσμιας κοινωνίας τις βιώνουμε καθημερινά. Το τι πέρασε και τι κατάφερε ή δεν κατάφερε καθένας μας για τον εαυτό του ή την οικογένειά του, το γνωρίζει η ίδια/ο ίδιος καλύτερα απ’ όλους! Ό,τι μας μένει είναι οι όμορφες αναμνήσεις! Ευτυχώς δηλαδή που γι αυτό

Η ομάδα μας των καλάντων 1962-63 - Διακρίνονται εξ αριστερών: 
Γιάννης Κοκκινάκης, Γιάννης Ντοκμετζίογλου, Θεόδωρος Γαβριήλ, Βασίλης Βράνης,
ο έφορος της Σχολής, Λάκης Τρυγωνίδης, Δημήτρης Βλάχογλου,
Μάρκος Καρνέζος, Γιάννης Αρβανιτάκης 
(Οικία του έφορου της Σχολής Ευάγγελου Γεωργιάδη)

φροντίζουν οι αυτό-αμυντικοί μηχανισμοί του εγκεφάλου μας  μεταφέροντας τις δυσάρεστες αναμνήσεις, όποτε είναι βέβαια εφικτό, στο πεδίο της λήθης.

Έτσι λοιπόν παιδιά αποφάσισα να προσθέσω άλλες δύο γραμμούλες αναμνήσεων από το τότε! Όσο πλησιάζουν οι γιορτές παρελαύνουν πάλι μπροστά μου οι όμορφες εκείνες εικόνες από άλλες εποχές. Τα χρόνια που ζήσαμε στην Πόλη ήταν γεμάτα από ανάμικτες εμπειρίες και συγκινήσεις.

Περίπατοι στην κοιλάδα των αναμνήσεων 
Εἰς τὴν Πόλιν – (Is-tan-bul)

του Γιάννη Αρβανιτάκη
Μέρος τέταρτο

Πως τρύπωσε το ακορντεόν και η κιθάρα στην ζωή μας

Φίλες και φίλοι,
Οι γονείς μας, με τα λίγα που είχαν, γλεντούσαν την ζωούλα τους και ήταν οι αγαπημένοι κάθε συντροφιάς. Όπως θυμάμαι, είχαν δημιουργήσει δύο βασικές παρέες που συναντιόταν συστηματικά τους χειμερινούς μήνες. Η μία ομάδα απαρτίζονταν από νεότερους και μία από μεγαλύτερους σε ηλικία φίλους. Οι συνεστιάσεις τους γινόταν εναλλάξ συνήθως τα Σαββατοκύριακα αλλά ενίοτε και τις Τετάρτες. Το κάθε ζευγάρι έφερνε κάτι από το σπίτι για να μην πέφτει όλο το βάρος της προετοιμασίας στην εκάστοτε οικοδέσποινα. Κατόπιν κοινής συμφωνίας, είχαν καταργήσει τα μεταξύ τους δωράκια. Τα καλοκαιράκια περνούσαν πολύ πιο

Ο Παυλάκος με τους γονείς μας στα πρώτα του βήματα με το ακορντεόν.
Δυστυχώς δεν διαθέτω δικές μου νεανικές φωτογραφίες με κιθάρα.
Το φωτιστικό με τα σταφύλια ήταν το αγαπημένο της μητέρας.

ήρεμα, με μικροπαρέες, εκδρομούλες στα γειτονικά νησιά ή επισκέψεις σε φίλους που παραθέριζαν εκεί, θαλασσινά μπάνια, πικνίκ κτλ. 

Τα απογευματάκια τους ξεκινούσαν γύρω στις 5:00 με μερικές παρτίδες Κουμ Καν για τις κυρίες και ξερή για τους κυρίους. Μετά από καμιά ωρίτσα, τα παλληκάρια το γύριζαν στο κλασσικό ποκεράκι. Ο χώρος ντουμάνιαζε από τα τσιγάρα κι εμείς τα
μικρά…ξεροβήχαμε πρίμο σεκόντο με τους μεγάλους! Κατά τις 8-9
σειρά είχε το δείπνο και μετά το φαγοπότι, με τα καρντάσια χορτάτα, ακολουθούσε τραγούδι και χορός. 

Περίπατοι στην κοιλάδα των αναμνήσεων 
Εἰς τὴν Πόλιν – (Is-tan-bul)

του Γιάννη Αρβανιτάκη
Μέρος τρίτο

Παιδικά, πρωτοεφηβικά κι εφηβικά χτυποκάρδια

Γειά σας φίλες και φίλοι, εδώ είμαι πάλι!

Ήμουν στην 5η τάξη του δημοτικού όταν κάποια στιγμή άρχισα να νιώθω μια παράξενη και ανεξήγητη έλξη για την συμμαθήτρια μου Λένα Π. Τα πρώτα γαργαλίσματα στην κοιλίτσα…τ’ αρσενικό στοιχείο ξύπναγε μέσα μου! Το Λενάκι είχε ένα όμορφο προσωπάκι κι ένα πολύ γλυκό χαμόγελο,

καθόταν δύο θρανία πιο πέρα από μένα και ξεχώριζε με την τεράστια λευκή κορδέλα που της φόραγαν στα μαλλιά. Εκείνα τα χρόνια, όλα τα παιδάκια φορούσαμε μαύρες στολές με λευκά γιακαδάκια (εμείς τις αποκαλούσαμε, λανθασμένα βέβαια, μπροστέλες, στην ουσία όμως ήταν σαν φόρεμα/φουστάνι που έφθανε μόλις κάτω από τα γόνατα)...έτσι δεν βλέπαμε παρά πρόσωπα και γάμπες...φυσικά, περιττό να σας αναφέρω ότι τότε μας έλειπε κι η πονηράδα! Τέλος πάντων, όπου κι αν πήγαινε η Λένα, το βλέμμα μου ακολουθούσε. Κοιμόμουνα και ξυπνούσα με την εικόνα της στο μυαλό κι ανυπομονούσα να την ξαναδώ στο σχολείο την άλλη μέρα. Τα περισσότερα αγόρια στην τάξη μας προτιμούσαν την Αφροδίτη ή την Φιλομήλα, γλυκά κοριτσάκια κι αυτά, όχι όμως οι τύποι μου. Αν και γενικά κάπως δειλός, κάποτε δεν άντεξα πλέον και λέω στην κολλητή της αν θα μπορούσε να μας τα ''φτιάξει''. Ούτε που ήξερα βέβαια τότε, την έννοια του ''να τα φτιάξουμε''! Όσο για τα περίεργα συναισθήματα, που μας

Περίπατοι στην κοιλάδα των αναμνήσεων 
Εἰς τὴν Πόλιν – (Is-tan-bul)

του Γιάννη Αρβανιτάκη
Μέρος δεύτερο

Πριν μερικές μέρες ο Παυλάκος ανάρτησε μια πολύ όμορφη φωτογραφία από το Μέγα Ρεύμα (Arnavutköy), το οποίο για μια εποχή υπήρξε το μεγαλύτερο ελληνικό χωριό της Πόλης και ο τόπος γεννήσεως του πατέρα μας. Επ' ευκαιρία λοιπόν, αποφάσισα  να προσθέσω μερικά αναμνηστικά στιγμιότυπα της εποχής εκείνης, που επεξεργάζομαι από καιρό! 

Το Μέγα Ρεύμα και οι Κυριακές 
Όπως είχα αναφέρει στο πρώτο μέρος, μετά τον θάνατο των γονέων της μητέρας μας, υποχρεωθήκαμε να χωρίσουμε κι από τ’ αδέλφια της. Το νέο μας διαμέρισμα, ήταν μικρό για τεσσερις ψυχές, αλλά ο μισθός του πατέρα μας δεν αρκούσε για μεγαλύτερο, τα βγάζαμε όμως πέρα και δεν θυμάμαι ν' άκουσα ποτέ τους γονείς μας να τσακώνονται για τα οικονομικά. Έτσι, όσο ήμασταν ακόμη μικροί, κοιμόμασταν στο ίδιο δωμάτιο με τους γονείς μας. Στενός ο χώρος, αλλά εντάξει! 

Μέγα Ρεύμα πριν την κατασκευή της παραλιακής λεωφόρου (η φωτό δεν είναι δική μου)

Αργότερα, μεγαλώνοντας, τους ''φουκαράδες'' σκεπτόμουν, μάλλον θα έκαναν έρωτα με σιγαστήρα. Ούτε ένα ''κιχ'' δεν έχω διατηρήσει στην μνήμη μου. Φανταζόμουν την μητέρα μου να στρέφεται κάθε
τόσο προς το μέρος μας, να κλείνει το στόμα του μπαμπά με την παλάμη και να του ψιθυρίζει στ’ αυτή, ''πιο σιγά Γιώργο, θα ξυπνήσεις τα παιδιά''. Για το τρίξιμο του κρεβατιού…δεν λέω τίποτα! Υπ' αυτές τις συνθήκες, δεν φαντάζομαι να το γλεντούσε τόσο πολύ η μαμά! Χαπάκια αντισυλληπτικά …''γιοκ''! ''One way'' οργασμός κι απόλαυση, φίλες και φίλοι, κι αυτός με Coitus interruptus (διακεκομμένη συνουσία), για να βάλω και την λατινική

ΑΛΗΘΕΙΑ, ΠΟΣΟΙ ΑΠΟ ΣΑΣ ΠΙΣΤΕΥΕΤΕ ΠΩΣ Θ’ ΑΛΛΑΞΕΙ ΚΑΤΙ ΣΤΟΝ ΤΟΠΟ ΜΑΣ;
του Γιάννη Αρβανιτάκη

Φίλες και φίλοι,

Μέσα μου θλίβομαι, πενθώ, δακρύζω, αγανακτώ, θυμώνω και μοιράζομαι τον πόνο μου μόνο μ’ όσους πιστεύω πως με νιώθουν! Δεν μου αρέσει ν’ ασκώ κριτική αυτές τις ώρες της βαθιάς εθνικής οδύνης που διακατέχει όλους μας! Απλώς παρακολουθώ και διαβάζω τα σχόλια των φίλων, τα άρθρα στις εφημερίδες και σπανίως τηλεόραση! Εν τούτοις…

Πρέπει να ήταν κάπου προς το τέλος της δεκαετίας του ‘80 ή στις αρχές του ’90. Τότε δεν θρηνούσαμε ακόμη θύματα. Ήταν πάλι κάτι μέρες που καίγονταν η Ελλάδα μας όταν ένας από τους Γερμανούς ασθενείς μου, λάτρης της Χώρας μας, μου έφερε το απόκομμα του άρθρου της εφημερίδας Schaumburger Nachrichten (εφημερίδα της περιφέρειας

Schaumburg) λέγοντας μου ''πόσο λυπάται'' και ρωτώντας με ταυτόχρονα, αν τα γραφόμενα αληθεύουν! Όπως συνηθίζω, αρχειοθέτησα το άρθρο για μελλοντικές αναφορές, το φωτογράφησα πριν από λίγο και σας το σας παραθέτω. Δυστυχώς το απόκομμα δεν φέρει την ημερομηνία εκτύπωσης. Εκείνη την εποχή το διαδίκτυο και η ηλεκτρονική αρχειοθέτηση έκαναν τα πρώτα τους βήματα! Το άρθρο συνέταξε ο δημοσιογράφος Gerd Höhler, ο οποίος από το 1979 διαμένει στην Αθήνα, υπό τον τίτλο «Έρημος η Ελλάδα σε 50 χρόνια;». Σας μεταφράζω ελεύθερα μερικά σημαντικά σημεία του κειμένου:

«Από το 1955 έχουν καεί περί το 1.000.000 εκτάρια δασών (10.000.000 στρέμματα), σχεδόν 1/3 του συνόλου. Αν συνεχίσει έτσι, σε 50 χρόνια θα έχουν καταστραφεί και τα  παραμένοντα 2.500.000 εκτάρια και η Ελλάδα θα γίνει έρημος».

«Λόγω των πυρκαγιών της τελευταίας 10ετίας, μόνο ένα 20% της Αττικής καλύπτεται ακόμη από πράσινο».

«Πολύ κακώς προετοιμασμένη», «Άλλη μια φορά αποδεικνύεται πως, είτε είναι σεισμός, είτε πλημμύρες, είτε δασικές πυρκαγιές, η Ελλάδα βρίσκεται ανεπαρκώς προετοιμασμένη. Κάθε φορά που αλλάζει η κυβέρνηση αντικαθίστανται και οι εκάστοτε διοικητές των πυροσβεστικών υπηρεσιών. Δεν είναι καθόλου περίεργο το ότι παντού παρατηρείται έλλειψη επαγγελματικότητας. Στο κάτω κάτω, πρέπει να βολευτούν οι πιστοί φίλοι του κόμματος. Υπό αυτές τις προϋποθέσεις δεν μπορεί να επιτευχθεί εξακολούθηση και συναγωνιστικότητα».

Ξέρετε παιδιά,
«Η ποίηση είναι μια ιδιαίτερη γλώσσα και, πιο συγκεκριμένα, μια γλώσσα μέσα στη γλώσσα», έγραψε κάποτε ο Γάλλος ποιητής Πωλ Βαλερύ, 1871-1945.

Όσο διαβάζω και μελετώ τα γραφόμενα της νεοανακαλυφθείσης καλής μου φίλης Αγγέλας Αποστολοπούλου στο blog της, τόσο περισσότερο την θαυμάζω και κατά κάποιο τρόπο ζηλεύω την δεξιοτεχνία της στην επιλογή των λέξεων καθώς και στην διάρθρωση των κειμένων της που σφύζουν από ευαισθησία. Ανεξάρτητα από το αν κατέχουμε πολύ καλά την γλώσσα μας ή διαθέτουμε ένα πλούσιο λεξιλόγιο, δεν αρκεί για να γίνουμε συγγραφείς ή ποιητές. Όπως και τα καλύτερα πινέλα, χρώματα, καμβάδες ή σύνεργα, δεν πρόκειται να μας κάνουν ζωγράφους.

Σήμερα ασχολήθηκα μ’ ένα εντυπωσιακό γραπτό της, από το 2006, υπό τον τίτλο, «Τι θα έκανε ο μικρόψυχος καιρός χωρίς τους ποιητές;». Με συνάρπασε φίλες και φίλοι! Το

αναδημοσιεύω με την άδειά της.

Κι οι ποιητές τι χρειάζονται σ’ έναν μικρόψυχο καιρό;

της Αγγέλας Αποστολοπούλου
Έχουν περάσει περισσότερα από τριάντα χρόνια, όταν ο Ελύτης έγραφε:
«Μπαίνοντας ο 20ος αιώνας στο τελευταίο του τέταρτο, αισθάνομαι άστεγος και περιττός. Όλα είναι κατειλημμένα –ως και τ’ άστρα. Οι άνθρωποι έχουν απαλλαγεί από κάθε παιδεία, όπως στην εποχή του Τζέγκις Χαν, και δεν ερωτεύονται ούτε κατ’ ιδέαν.»

ΚΑΝΝΑΒΗ
Το ναρκωτικό και το φάρμακο, μεταξύ σύγχυσης και παραπληροφόρησης

του Γιάννη Αρβανιτάκη 

Φίλες και φίλοι,

νάτος πάλι ο βασανιστής μου! Γράψε κάτι για την κάνναβη μου λέει ο καλός μου φίλος Λάκης, κι εγώ όπως πάντα, δεν του χαλάω το χατίρι! Άλλο ένα τεράστιο θέμα με πολλά παρακλάδια. Το τελευταίο διάστημα πολλή συζήτηση γίνεται,  ιδιαίτερα, για την ιατρική/θεραπευτική κάνναβη. Πάρα πολλά τα δημοσιεύματα από ειδικούς επιστήμονες...αλλά δυστυχώς κι από ''επαΐοντες'' διαφόρων Blog!

Η προ ημερών ανάρτηση του φίλου μας περιέχει πολλές αλήθειες.

Προτού εισέλθω στα ιατρικά, για τους μη πληροφορημένους, θεωρώ απαραίτητη μία γενική ενημέρωση περί κάνναβης. Σας την παρουσιάζω και με τις δύο όψεις της, ως ναρκωτικό και ως φάρμακο και θα προσπαθήσω να μην επεκταθώ πολύ αλλά να περιοριστώ στα πιο ουσιώδη.

Πριν ξεκινήσω, θέλω να τονίσω επίσης, πως με το άρθρο μου αυτό σκοπεύω να σας προσφέρω μόνο μερικές βασικές πληροφορίες. Δεν σας προτρέπω σε οποιεσδήποτε ενέργειες/παρενέργειες. Με ποιο τρόπο θα

ΤΟ ΣΕΞ ΠΑΝΩ ΑΠΟ ΤΑ ΣΑΡΑΝΤΑΠΕΝΤΕ,   
ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΩΝ,   ΓΗΡΙΑΤΡΙΚΟ ΣΕΞ! 
ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ & ΣΕΞ, τα γυναικοειδή και τα ανδροειδή στις ζωές μας!
ΜΥΘΟΙ & ΠΑΡΑΝΟΗΣΕΙΣ

Όσοι αγαπούν βαθύτατα (...και κάνουν έρωτα...θα συμπλήρωνα) δεν γερνούν, μπορεί να πεθάνουν από γηρατειά, αλλά πεθαίνουν νέοι. Sir Arthur Wing Penero (1855 – 1934)

Η σεξουαλική συμπεριφορά του ανθρώπου συνεπάγεται την έκφραση της σεξουαλικότητας που είναι μια έννοια πολυδιάστατη, ένα βιο-ψυχο-κοινωνικό φαινόμενο.

Να μη ξεχνάμε πως σε όλους τους πολιτισμούς, οι ηλικιωμένοι θεωρούνται ως αποθήκη σοφίας, παράδοσης και πολιτιστικών αναμνήσεων. Γιατί όχι και στον τομέα του σεξ; Παρά την αύξηση του συνολικού μορφωτικού επιπέδου και την φαινομενική απελευθέρωση του, εν πολλοίς, το σεξ εξακολουθεί να παραμένει ένα θέμα ταμπού!

Εσείς τι λέτε φίλες και φίλοι; Γίνεται το σεξ καλύτερο όσο προχωρεί η ηλικία μας; Το 51% των ερωτηθέντων, άνω των

45 ετών, το πιστεύουν.

Που οφείλεται αυτό; Οι ειδικοί λένε ότι η σεξουαλική ζωή των προχωρημένης ηλικίας ατόμων συχνά επωφελείται, από την περισσότερη εμπειρία, την σεξουαλική αυτοπεποίθηση και από τις σχέσεις που διαχρονικά μέστωσαν σε ένα ανώτερο επίπεδο εμπιστοσύνης και οικειότητας. Δεν υφίσταται όριο ηλικίας για τη σεξουαλικότητα και τη σεξουαλική δραστηριότητα.

Επίσης, η λεγόμενη αντι-σεξουαλική μετάβαση (Contra-sexual transition), ένας ορισμός που χρησιμοποίησε ο Carl Jung και που συνήθως επέρχεται στη μέση ηλικία, όταν οι άνδρες και οι γυναίκες διασχίζουν κάποια σεξουαλικά και ψυχολογικά μονοπάτια, συμβάλλει θετικά στην ενίσχυση των προαναφερθέντων. Οι άνδρες γίνονται πιο οικείοι στις σχέσεις τους, ενώ οι γυναίκες γίνονται πιο δυναμικές και ανεξάρτητες.

Περίπατοι στην κοιλάδα των αναμνήσεων

Εἰς τὴν Πόλιν – (Is-tan-bul)
του Γιάννη Αρβανιτάκη
Μέρος πρώτο

Εδώ και αρκετό καιρό, ποιος άλλος, ο φίλος μου ο Λάκης με παροτρύνει να γράψω κάτι για τα παιδικά/νεανικά μου χρόνια στην Πόλη. Κάπου, κάπου του διηγιόμουν ιστοριούλες από την ζωή μας εκεί και του άρεσε να τις ακούει. "Έλα, ρε φίλε", του έλεγα, "Ποιος νομίζεις ενδιαφέρεται να μάθει τι έκανε ο Γιάννης;" – "Κι όμως θα

Άποψη της σημερινής Πόλης από τον λόφο Τσάμλιτζα, Büyük Çamlıca στο Σκούταρι, στην ασιατική πλευρά της Πόλης και με ύψος 268 μέτρα, έχοντας φοβερή θέα τον Βόσπορο (2012).

εκπλαγείς", μου απαντούσε. Τελικά, μετά από δευτερεύουσες σκέψεις, ενέδωσα. Όχι από ματαιοδοξία, αλλά επειδή:

Πρώτον, όσο προσωπικές κι’ αν είναι κατά βάθος οι αναμνήσεις μας, στην ουσία είναι τα κομματάκια του πάζλ που γράφουν τις ιστορίες των λαών. Από την στιγμή που γεννιόμαστε αρχίζουν και οι περιπέτειές μας. Εμείς, όλοι μαζί, με τη μικρή ή μεγάλη συμβολή μας γράφουμε τις ιστορίες. Όλες αυτές οι ιστοριούλες δημιουργούν μια μεγάλη. Ένα σύνολο από ''Πολίτικες Κουζίνες'' δηλαδή! Για κάποιους από μας είναι όμορφες, ρομαντικές, τρυφερές, νοσταλγικές και για άλλους πάλι, δραματικές, τραγικές ή