20 Ιουλίου 1974..Δεν ξεχνώ!!

Εχθές, 20 Ιουλίου, ήταν ημέρα θλιβερής μνήμης για την Κύπρο και για τον απανταχού Ελληνισμό. Για να μη γίνομαι κουραστικός, δεν θα επαναλάβω τις κατά καιρούς εγκληματικές ενέργειες των εκάστοτε πολιτικών μας και τις αλλεπάλληλες προδοσίες των δήθεν συμμάχων μας. Παραθέτω μόνο την περιγραφή της εννιάχρονης τότε φίλης Κατερίνας Σταματόγλου, όπως έζησε τις μέρες εκείνες της επιστράτευσης, στο χωριό της , Λύρα Έβρου.
Θα ήθελα όμως να τονίσω, πως εκτός του υπό κατοχήν 37% της Κύπρου από την Τουρκία, ένα 4% (αν δεν απατώμαι με το ποσοστό) του Ελληνοκυπριακού εδάφους ανήκει στη καλούμενη ‘εγγυήτρια δύναμη’, Μεγάλη Βρετανία και συγκεκριμένα: οι Περιοχές Κυρίαρχων Βάσεων Ακρωτηρίου και Δεκέλειας (Αγγλ: Sovereign Base Areas ή SBA) οι οποίες διατελούν υπό Βρετανική διαχείριση ως Βρετανικό Υπερπόντιο Έδαφος.

Περιγράφει η Κατερίνα Σταματόγλου

Την επιστράτευση όπως την έζησα εγώ στα 9 μου χρόνια στη Λύρα Έβρου.
Οι γονείς μου, ευσεβείς άνθρωποι, θέλησαν να τιμήσουν τον Προφήτη Ηλία ανήμερα της γιορτής του κι έτσι εκείνη τη μέρα το πρωινό μας ξύπνημα δεν ήταν για το χωράφι αλλά για την εκκλησία. Από βραδύς η μάνα μου, μας μάζεψε νωρίς από τα παιχνίδια με τον αδερφό μου για να μας λούσει, να μας "μπανιάσει" όπως έλεγε και να φρεσκάρει με το ηλεκτρικό σίδερο rowenta τα κυριακάτικα ρούχα μας.
Άξια γυναίκα και νοικοκυρά η κυρά-Βαγγελιώ, όλα τα προλάβαινε. Το πρωί να βοηθήσει τον πατέρα μου με τα ζώα, μετά όλη μέρα στο χωράφι και το βράδυ στο καφενείο να σερβίρει καφέδες, γλυκά του Πάσχου και μεζέδες μέχρι ότι ώρα τραβούσε. Κάπου ενδιάμεσα έβρισκε χρόνο για να μας μαγειρέψει, για να συγυρίσει το σπίτι και να βάλει μπουγάδα στην ξύλινη σκάφη κάτω από τη μηλιά. Με άφηνε να τη βοηθάω στο ξέβγαλμα γιατί μου άρεσε να πλατσουρίζω μέσα στην τεράστια γαλάζια λεκάνη που μου θύμιζε τη θάλασσα...
Έτσι λοιπόν η γιορτή του Προφήτη Ηλία ήταν πραγματική γιορτή για όλη την οικογένεια, αφού ήταν ημέρα ανάπαυλας και αποχής από τις αγροτικές δουλειές.
Το βράδυ όμως ήρθε να ανατρέψει τη χαρά εκείνης της μέρας.
Οι Τούρκοι μπήκαν στην Κύπρο. ΕΠΙΣΤΡΑΤΕΥΣΗ είπαν..
Παντελώς άγνωστη λέξη για μένα στα εννιά μου χρόνια και ούτε που μπορούσα να φανταστώ ότι αυτή η λέξη στη μετέπειτα ζωή μου θα στοίχειωνε κάθε μου φόβο."

Επιστράτευση!!.. έλεγαν οι μεγάλοι και οι γυναίκες έκαναν το σταυρό τους και έφτυναν τον κόρφο τους. Τα βλέμματα ανήσυχα κι όλοι οι άντρες με μιας έφυγαν από τα καφενεία. Θα γίνει πόλεμος; ..Ρώτησα κάποια στιγμή τη μάνα μου. Σσσσστ μη μιλάς, με έκοψε απότομα και δεν τόλμησα να ξαναρωτήσω τίποτα. Ήξερα από το σχολείο ότι οι Τούρκοι είναι εχθροί μας. Η Κύπρος έχει Έλληνες. Άρα; Έχουμε πόλεμο!!! Μα γιατί δεν μου απαντάει κανείς; Κανείς δεν κοιμήθηκε εκείνη τη νύχτα. Η μάνα μου μας πήρε στο κρεββάτι να κοιμηθούμε με τα ρούχα. Για να είμαστε έτοιμοι. Έτοιμοι για τι; Την άκουγα που έκλαιγε βουβά και μουρμούριζε κάτι αυτοσχέδιες προσευχές και το Πάτερ ημών. Την άλλη μέρα στρατιωτικά καμιόνια (τζέιμς) έφτασαν στο χωριό και όλοι οι άντρες του χωριού ανέβηκαν επάνω με ότι ρούχα ήθελε ο καθένας, αλλά όλοι τους κρατούσαν από ένα όπλο στα χέρια. Τρόμος και πανικός παντού. Τα ράφια από τα μπακάλικα της (Γ) Λυκερίας και του παππού Θεοδόση είχαν αδειάσει από ρύζι , μακαρόνια, αλεύρι, αλάτι και κονσέρβες.

Ο πατέρας μου μας αγκάλιασε όλους μαζί σφιχτά και μας

φίλησε έναν έναν. Δεν μας συνήθιζε σε τέτοιες αβρότητες και έτσι κατάλαβα ότι τα πράγματα είναι πολύ σοβαρά. Άρχισα να κλαίω γιατί ο μπαμπάς μου ήταν ο φύλακας άγγελός μου στους νυχτερινούς μου εφιάλτες και έδιωχνε όλες τις σκιές και τα φαντάσματα. Ήταν ο παραμυθάς μου,! Ήταν αυτός που μου έφερνε δώρο από την αλεπού και το λαγό όταν γύριζε από το χωράφι, (Αχλάδια, μήλα, γκόρτσα, γλυκόριζες, σύκα, λαλέδες, σκιουράκια). Έφευγε και δεν ήξερα πότε θα τον ξαναδώ... Μέσα μου πάλευε ο φόβος και η αγάπη. Ήθελα να χαμογελάω για να δείχνω δυνατή αλλά τα δάκρυα δεν έλεγαν να σταματήσουν. Τους μισώ τους Τούρκους, μισώ τον πόλεμο και αυτήν την παλιοεπιστράτευση. Πέρασαν πάρα πολλές ημέρες μέχρι να ξαναδώ το μπαμπά μου. Κοιμήθηκα πολλά βράδια με τα ρούχα στην αγκαλιά της μάνας μου. Πέρασαν πολλές βασανιστικές ημέρες και νύχτες που δεν ήξερα που βρίσκεται ο μπαμπάς μου, γιατί φυλούσε σκοπιά στα αναχώματα δίπλα στον ποταμό 'Έβρο, νηστικός και διψασμένος στο έλεος των κουνουπιών.

Κάτω από το κρεββάτι η μάνα μου είχε ετοιμάσει ένα βαλιτσάκι με λίγα ρουχαλάκια δικά μας, μερικές κονσέρβες, 2 παγούρια με νερό και 2 λεπτές κουβέρτες. Ακόμη θυμάμαι τις οδηγίες της, να μην απομακρυνόμαστε από το σπίτι και μόλις θα ακούσουμε σειρήνες να ηχούν θα φύγουμε όλοι μαζί για το βουνό. Τη μέρα ξεροσταλιάζαμε στο καφενείο του Γιαννουλά όλα τα παιδιά μαζί για να χαιρετήσουμε τους στρατιώτες που περνούσαν με τα τανκς και κάθε λογής στρατιωτικό όχημα και τα βράδια ακούγαμε τις συζητήσεις των μεγάλων που προσπαθούσαν να βγάλουν τα συμπεράσματά τους από τα "ΝΕΑ" στην τηλεόραση και στο ράδιο. Η τηλεόραση ήταν προνόμιο λίγων εκείνο τον καιρό και έτσι μοιραία αφού είχαμε το καφενείο, είχαμε και την τηλεόραση πράγμα που σήμαινε ότι μαζευόταν πολύς κόσμος κυρίως γυναίκες και ηλικιωμένοι. Αβεβαιότητα και φόβος ήταν τα κυρίαρχα συναισθήματα... Ένας φόβος που πάντα φωλιάζει στην καρδιά μου στις πιο κρυφές κι απόμερες γωνιές της...

ΚΟΥΒΕΝΤΟΥΛΑ με τον ΔΙΟΓΕΝΗ τον ΣΥΝΩΠΕΑ

του Γιάννη Αρβανιτάκη

Φωτό 1

Φίλες και φίλες,

τελικά, μετά από αρκετό καιρό, και πολλή σκέψη αποφάσισα να δημοσιεύσω τη μικρή κουβεντούλα που είχα με τον μεγάλο μας φιλόσοφο Διογένη τον Κύνα ή Συνωπέα. Όλα αυτά, πριν ξεκινήσει ακόμη για τα καλά, η μεγάλη κρίση που κτύπησε τη Χώρα μας.

Ήταν Ιούλιος του 2011, όταν χάρις στη πρωτοβουλία του αγαπημένου μου παιδικού φίλου, συμμαθητή και συναδέλφου Γιάννη Ντοκμετζίογλου, ένα από τα όνειρα μου έγινε πραγματικότητα: ‘Η επίσκεψη σε μια από τις χαμένες μας Πατρίδες, στον Πόντο’.

Το ταξίδι μας ξεκίνησε από τη Τραπεζούντα και το ημερολόγιο έδειχνε την 21η Ιουλίου όταν εισήλθαμε στη φερόμενη ως γενέτειρα του Διογένη, Σινώπη. Κατά τη διαδρομή μας, οι συγκινήσεις διαδεχόταν η μία την άλλη και δεν ήμασταν ακόμη σε θέση να αφομοιώσουμε τις εμπειρίες των παρελθόντων ημερών.
Σε μια στιγμή βρέθηκα μπροστά στο άγαλμα του. Στεκόταν όρθιος, ανεβασμένος πάνω στο πιθάρι του, με τον κύνα καθήμενο στα δεξιά του και με το αριστερό του χέρι να κρατάει ακόμη το φανό του, αλλά σβηστό (Φώτο 1). Ιδίως ο σβηστός φανός με ξένισε λιγάκι. Σκέφτηκα αμέσως, πως ‘οι Τούρκοι που του έστησαν άγαλμα, αγνοούν τελείως την ιστορία μας’. Σημειωτέον, πουθενά δεν αναφερόταν κάτι

Θ Α Λ Α Σ Σ Ι Α   Κ Α Ρ Υ Δ Α  -  C O C O  de  M E R  του Γιάννη Αρβανιτάκη
                                                    
Φίλες και φίλοι,

μέχρι πρότινος κολυμπούσα στα πελάγη της πλήρους άγνοιας όσον αφορά την ύπαρξη του ερωτικότερου δημιουργήματος του φυτικού μας βασιλείου. Ποιο είναι αυτό; η θαλάσσια καρύδα.
Βρε παιδιά, όσο περισσότερο γυρίζω, τόσο περισσότερο εκπλήσσομαι, συναρπάζομαι και θαυμάζω τη μαγεία του κόσμου που μας περιβάλλει. Δεν γνωρίζω πόσοι από σας

έχετε διαβάσει ή ακούσατε για την καρύδα της θάλασσας,
επειδή όμως πιστεύω πως αποκόμισα μερικές αρκετά ενδιαφέρουσες πληροφορίες περί αυτής, αποφάσισα να τις μοιραστώ μαζί σας.

Το δένδρο της θαλάσσιας καρύδας ανήκει στους φοίνικες και σήμερα ενδημεί μόνο σε δύο νήσους των Σεϋχελλών, την
Πραλίν (Praslin) και την Κιουριόζ (Curieuse). Παλαιότερα ήταν ενδημικό σε άλλες τρεις γειτονικές νήσους απ’ όπου έχει εκλείψει.

Πολύ πριν ανακαλυφθούν οι Σεϋχέλλες, οι οποίες ήταν ακατοίκητες, οι πρώτοι Πορτογάλοι θαλασσοπόροι, συναντούσαν τις καρύδες να επιπλέουν στη θάλασσες των Μαλβίδων ή να ξεβράζονται στις γύρω παραλίες, όπου σημειωτέον, ο φοίνικας αυτός είναι ανύπαρκτος. Γι’ αυτό το

ΤΟ ΑΓΙΟΝ ΜΥΡΟΝ    του Γιάννη Αρβανιτάκη
Φίλες και φίλοι,
                                                                                                                   
ήταν Μεγάλη Πέμπτη του 1960, επί πατριαρχίας του Αθηναγόρα του Α’, όταν μαζί με τους συμμαθητές μου της Μεγάλης του

Λήψη: Προαύλιο του Πατριαρχείου, 1.8.2009

Γένους Σχολής του Φαναριού, είχαμε την εξαιρετική τιμή, να παρευρεθούμε και να ζήσουμε εκ του πλησίον, την τελετουργία καθαγιασμού του Άγιου Μύρου. Τότε βέβαια δεν ήμουν ακόμη σε θέση να εκτιμήσω την σπουδαιότητα της ανεπανάληπτης αυτής εμπειρίας, ενός σχετικά, όχι τόσο συχνού γεγονότος.
Για την ιστορία, θα ήθελα να κάνω μία μικρή παρέκβαση. Οι γονείς μου μας μεγάλωσαν σύμφωνα με το ορθόδοξο χριστιανικό δόγμα. Σχεδόν κάθε Κυριακή, η εκκλησιαστική λειτουργία και το μεσημβρινό φαγητό με τα μέλη της ευρύτερης οικογένειας ήταν μέσα στο κανονικό μας πρόγραμμα. Όταν ξεκινήσαμε με την αστική σχολή (δημοτικό), τις Τετάρτες ή Πέμπτες παρακολουθούσαμε μαθήματα κατηχητικού.

ΤΟ ΧΑΣΜΑ ΤΩΝ ΓΕΝΕΩΝ και ΟΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΜΕΤΑΛΛΑΞΕΙΣ
                                                                                                        του Γιάννη Αρβανιτάκη
Φίλες και φίλοι,

πέρασαν πολλά χρόνια από τότε, που μετά τον τσακωμό μας με τη μάνα μου και πάνω στην τσαντίλα μου, τις πέταξα δύο φράσεις: «Γιατί με φέρατε σ’ αυτό τον κόσμο ρε μαμά;» « Με ρωτήσατε πρώτα;». Ήμουν γύρω στα 16 και η μητέρα μου 44, όταν με τις λέξεις

αυτές, ασυλλόγιστα μεν, συνειδητά δε, πλήγωσα αυτή τη γυναίκα που ανεξάρτητα αν είχε δίκαιο ή όχι, για το καλό μου σκεπτόταν. Σημειωτέον, πως την αγάπη που έτρεφα για μάνα μου, τη γνωρίζουν όσοι με ξέρουν.

Μετά, στις συζητήσεις με τους φίλους, πάντα τα ίδια παράπονα: «Οι γονείς μας δεν μας καταλαβαίνουν», «Πάλι καυγαδίσαμε με τη μάνα μου» κ.ο.κ. Έκτοτε έχω αντιμετωπίσει απειράριθμες παρόμοιες

ΒΙΟΙ ΠΑΡΑΛΛΗΛΟΙ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝ ΑΝΘΡΩΠΩΝ

«Εάν μη έλπηται ανέλπιστον, ουκ εξευρήσει»

Ηράκλειτος, 544-484 π.Χ.
(Νεοελληνικά: αν δεν ελπίζεις το ανέλπιστο, δεν θα το βρεις).


Μεγάλωσα, έζησα και συνεχίζω να ζω σε μια πολυπολιτισμική κοινωνία και χαίρομαι ιδιαίτερα γι’ αυτό. Από νεαρή ηλικία, όταν άκουγα τους ανθρώπους να ομιλούν γλώσσες ακατάληπτες για μένα, ένιωθα την επιθυμία να

μάθω αν σκέπτονται, αν ζούνε, τρώνε, τραγουδούν, γλεντούν κι’ αυτοί όπως εμείς. Ήθελα να γυρίσω τον κόσμο, να έρθω σε επαφή με άλλους λαούς και εθνικότητες. Ήθελα να γνωρίσω τα ήθη, τα έθιμα, τις παραδόσεις τους, να επικοινωνήσω μαζί τους για να τους καταλαβαίνω καλύτερα.

Στα χρόνια που πέρασαν η ζωή και η τύχη μου φέρθηκαν γενναιόδωρα, αξιώνοντας με να πραγματοποιώ μέρος των προσδοκιών μου και είμαι πολύ ευγνώμων γι’ αυτό.

Ίσως και λόγω επαγγέλματος, μ’ αρέσει να παρατηρώ τους ανθρώπους επιχειρώντας να αναλύσω τις δράσεις, αντιδράσεις, αλληλεπιδράσεις και συμπεριφορές τους. Όχι μόνο αυτών που συναναστρέφομαι, αλλά κι’ αυτών που συναντηθήκαμε κάποια στιγμή, συμβαδίσαμε για λίγο,

Η πιθανή κοινωνικο-ψυχολογική σχέση πίσω από τις 

''Αντιλήψεις που συγκρούονται''

του Γιάννη Αρβανιτάκη

Λάκη, καλέ μου φίλε, γνωρίζεις πολύ καλά τις τοποθετήσεις μου και πως συνυπογράφω τα γραφόμενα σου. Αν και είμαι βέβαιος πως η πλειοψηφία των ανθρώπων σκέφτεται

σωστά, οι εξελίξεις γύρω μας και ανά την υφήλιο δεν με πείθουν.

Φίλες και φίλοι, δεν γνωρίζω αν ακούσατε για το φαινόμενο που η κοινωνική ψυχολογία ονομάζει, ''Επίδραση των παρευρισκομένων'' ή ''Σύνδρομο Genovese'' (bystanders effect).
Σ΄αυτό το σημείο θα ήθελα να σας διηγηθώ μια πραγματική ιστορία, που συνέβει στις 13 Μαρτίου 1964 και την άκουσα για πρώτη φορά, στα μαθήματα ψυχολογίας, πριν πολλά χρόνια.